Кулузундан өрээн корзина

Иаков оолдары-биле Египетте Иосифтиң чанынче көшкенинден бээр дыка үр үе эрте берген. Олар ам чаңгыс аал эвес, а өзүп-көвүдеп Израильдиң хөй санныг чону апарган. Египетчилерге Иосифтиң-даа база ооң ачы-дузазының дугайында-даа шагда-ла уттундурган. Чылдар эртип, фараоннар солчуп турган, а египетчилер бодаарга көжүп келген чон оларга ам айыылдыг ышкаш сагындырар. Ынчангаш чаа фараон израильчилерни кулдар болзун деп чарлык үндүрген. Оларның амыдыралы аар-берге, кадыг ажыл шыдаар арга чок болу берген. Олар дой довурак база саваң-биле тууйбу кылыр турган. Берге ажыл-биле еврейлерни хилинчектээр хайгааракчылар база тургузуп каан. Кажан хүннүң хүлээлгезин кылып күш четпейн барган болза, эриидеп, соп турганнар.

Ынчаарга-даа египетчилер еврейлерни чеже-даа куду көрүп, хинчектеп турда, олар каң-кадык төрүттүнүп, улам өзүп көвүдеп турган. Ынчангаш фараон халаптыг кончуг чүве бодап алган: израиль өг-бүлеге оол уруг төрүттүнер болза, ону дораан өлүрер.

Арыг арын-нүүрлүг бир израиль херээжен оол божаан. Ол ие кижи билир: ооң оглун чүгле Бурган камгалап шыдаар, ынчангаш ол Бурганга сөгүрүп дилеп турган. Оглун ол египетчилерге көргүспейн чажырып турган, а кажан оол үш ай чеде бээрге, чажырар аргазы чок апарган.

Оолдуң угбазы Мариам авазынга дузалажып, суг кирбезин дээш иштии талазындан чуктап каан корзинага дуңмазын салып алган. Оон корзинада дуңмазын алгаш, Нил хемче базыпкан. Хемге чеде бергеш, суглуг эрикте үнген кулузун аразынга корзинаны салып каан. Корзина моон суг агымы-биле ыравас. Корзина-биле чүү болурун көрүп алыр дээш, Мариам ырак эвеске чаштына берген. Удаваанда хемче аныяк херээженнер кел чораан. Оларның мурнунда бай-каас хептиг аныяк херээжен чораан. А ол фараоннуң уруу! А ооң чанында кыстар чалчалары чадавас. Хаанның уруу сугга эштир дээн хевирлиг. Ол хевин ужулгаш, оожум хемче кире берген. Корзинада дуңмазын каапкан черинче фараоннуң уруунуң чоокшулап бар чоруурун Мариам дыка коргуп көрүп турда, ол аңаа доктаай берген.

— Чүл бо?! — хаанның уруу даңгына алгырыпкан.

Айбычызын дужаап, корзинаны сугдан ужулдуруп алгаш, ажыдып көрген.

— Израильчилерниң оглу турган боор, авазы ону мээң ачамның шериглеринден чажырар бодаан чадавас –деп, фараоннуң уруу эштеринге чугаалаарга, кады чораан эштери айтырганнар:

— Ону канчаар бис?

— Мен ону өлүрзүн деп күзевейн тур мен!

Ол өйде Мариамның оларже оваарымчалыг чоокшулап кел чоруурун көрүп кааннар.

— Мында кайыын тыптып келдиң?—фараоннуң уруу айтырган.

— Мен?… Мен ырак эвеске ойнап турдум.. — деп, Мариам келдирлей аарак харыылаан. — Күзээр болзуңарза мен бичии кижини эмзирип болур херээженден кел деп бээр мен.

Фараоннуң уруу чөпшээрежиптерге Мариам бар шаа-биле бажыңынче маңнапкан. Бажыңынга тын-биле келгеш, чүгле бичии оожургап алгаш, авазынга чүү болганын чугаалап берген.

— Бурган дилээвисти дыңнаан-дыр — дээш, ие кижи карактары чырып, өөрүп, турган.

Олар ийилээн хемче далажыпканнар.

— Бо чаш оолду ап алгаш, ажаап каракта-деп фараоннуң уруу дужааган. — Сеңээ төлеп бээр мен. Оол бичии өзүп кээрге меңээ эккээр сен. Ол мээң азыраан оглум болур..

Иези аажок аас-кежиктиг, харыы кылдыр чүве-даа чугаалаар харык чок, чөпшээрежип, чүгле бажын согаш кылган. Фараоннуң уруу чаш оолчукту ошкап кааш:

— Байырлыг, оглум — дээш, чууза тергезинче кылаштапкан.

Авазы база Мариам база ону ошкааш:

— Бажыңыңче кирип моорла! — дээннер.

Бичии оолчук бодунуң өг-бүлезинге каш чыл өзүп алган. Ону Бурганга ынак, Аңаа тейлеп билир кылдыр кижизидип кааннар. Оол элээн өзе бээрге авазы ону фараоннуң өргээзинге эккелген. Даңгына оолга Моисей деп ат тывыскан болгаш сагыш салып, ону хөй эртемге өөредип, фараоннуң оглу ышкаш кижизидер айтыышкын берген.

Арга туруп кээрге-ле Моисей авазынга, ачазынга, угбазы Мариамга база акызы Ааронга ужурашкылаар. Хаан хүрээлеңинден үнүп, израильчилер суурларының чаны-биле эртип бар чыда оларның чурттап турар байдалын көөрү аңаа дыка берге. Израильдиң оолдары сыгыр даң бажындан кара дүнеге чедир ажылдааш, аъш-чем чок аштап турар, боттарының бажын безин билбес — эргези чок.

Моисей бир катап израиль кижиге аар чүък чүктедип алгаш ону египетчи кижи соондан кымчылап чоруурун көрүп каан. Ол өйде израиль кижи кээп ушкан. Египетчи ооң турарын албадап, кымчызы-биле эриидеп турарын көргеш, Моисей ындыг дерзии чүвени анаа көрүп шыдаваан. Долгандыр көргүлээш, оларны көрүп турар кижи чок боорга, халып чеде бергеш, ол египетчини өлүрүп каан. Чүгле черде кижизин көрүп кааш, Моисей бодунуң чүнү кылып алганын билип каан.

Эртенинде Моисей чогушкан ийи израильчини көргеш, буруулуг кижиге чеде бергеш чугаалаан:

— Сокса, аңаа дегбе! Бодуңнуң-на акыңны чүге эттеп турар кижи сен?

Ол аңаа удурланган:

— Сээң кандыг херээң чүвел? Азы мени база дүүн египетчини өлүргениң ышкаш өлүрер бодап тур сен бе?

Моисейниң арны кортканындан куу тос дег апарган. “Ындыг дүрген канчап ол билдине бергени ол? Фараон билип каар болза мени өлүрүп шиидер. Дезер ужурлуг мен!”

Хаан хүрээлеңинче ол ояар барбаан. Фараон египетчини өлүрүп каанын билип кааш, Моисейни шынап-ла өлүрүп шиидер дээш, ону тып эккээр чарлык берген.

Корткан, муңгараан, бодунга база хорадаан Моисей дезер ужурга таварышкаш, ону сүрген улустан чаштынып, Египеттен улам ырап, Мадиам черинге келген.

Бо черде элезинден, даштан өске чүү-даа чок болгаш, Моисей кудук тып алгаш аажок амыраан. Ол суксунун хандырып алганда кудукка хоюн суггарар дээн каш кыстар чедип келген. Ол хой суггарарынга дузалажып бээрге, уруглар амырааш оларның-биле чемнениирин чалаан.

Ол чеди кыстар Иофор деп кижиниң уруглары чүве-дир. Ооң оолдары чок, ынчангаш аныяк, шыырак эр кижи аңаа дыка херек, а Моисей кандыг-даа сорулга чок чер кезип чоруур боорга, Иофор ооң аалынга артып каарын сүмелээн. Ынчалдыр Моисей каас чараш өргээзин Мадиам черинге майгынга солааны ол.

Үр болбаанда Моисей Иофорнуң улуг уруу Сепфораны кадайланып алган. Олар оолдуг болганнар. Моисей катының хойун кадарып, Египетти барык уттупкан. Бодунуң төрээн чонунуң дугайын безин бодавастаан.

А Бурган израильчилерни утпаан. Оларның берге байдалын Ол көрүп, чалбарып тейлээнин дыңнап турган болгаш оларга дузалаарын шиитпирлеп алган. Бурган ол дээш Моисейни кыйгырып алганы ол.