Иосиф-биле акыларның ужуражылгазы

Дараазында чеди чылда Египетке эгээрттинмес байлак дүжүттүг чылдар, а ооң соонда чеди чыл дүжүт чок, аш-чут чылдары келген. Бүгү Египет чону аш-чут, бергелерге таваржып, фараондан тараа дилеп эгелээннер:

— Чиир чем чок, аштан өлүр дей бердивис.

— Иосифке барыңар, ол силерге дузалаптар — деп фараон харыылаар.

Келген чонга Иосиф шыгжавырда тараазындан садып турган. Өске-даа чурттарның чоннары оон кээп садып ап турган. Тараа өртээнге улус шоодай-­шоодайы-биле мөңгүнүн эккеп турганнар. Иосиф оларның акшазын алгаш, шоодайын тараа-биле долдуруп бээр. Египеттиң шыгжавырында тарааның хөйү келген кижи бүрүзүнге садып болур.

Иаковтуң улузу-биле кады чурттап турганы Ханаан черинге база аш-чут дүшкен. Иаков Египетте тараа бар деп сураан дыңнааш, оолдарын айбылапкан. Берге ырак орук соонда ам-на фараоннуң хүрээлеңинге келгеннер. Аңаа оларны бир кижиже чорудупкан. Ол кижи оларның мурнунга көстүп кээрге коргуп-даа, хүндүлеп-даа турганнар. Идик-хевиниң бай каазын чүү дээр! “Эрге дужаал-биле Египетте фараоннуң адаанда улуг чагырыкчы ол-ла турган боор оң” — деп, алышкыларның улуу Рувим боданган. Ынчалза-даа дуңмазы Иосиф ол-дур деп танываан. Акылары келгеш, хүндү демдээ кылдыр ол чагырыкчының баарынга черге чедир мөгейгеннер.

— Дээрги, бисти кээргеп, тараадан садып көр! Эки төлеп бээр бис!

Иосиф акыларын танааш, далаш чок боданган: “Көрүп көөр-дүр, акыларым чүректери өскерилген бе? Кылган кара-сагыштыг үүлгедиин сактырлар бе? Буруузун билингеннер бе?” Ол соок үн-биле оларга чугаалаан:

— Силер — шивишкиннер-дыр силер! Бистиң чуртувусче халдаар дээш, көрүп, билип аар дээш келген силер!

— Чок, чок! — идегелин ышкынган, шаа-биле камгаланып, улам куду доңгайып мөгейгеннер.

Ону көргеш, Иосиф дүжүнде акыларының сноптары ооң сновунга мөгейгенин сактып келген.

Рувим дидимненип чугаалаан:

— Бис шупту чаңгыс аданың оолдары бис. Он ийи турган бис. Бирээвис ам чок, хеймер дуңмавыс аалында артып калды.

— Ындыг-дыр — деп чугаалааш, Иосиф улаштырган. — Чүгле ол шын бе деп хынааш, мен бүзүрээр ужурлуг мен. Ынчангаш силерниң бирээңер маңаа хоругдалга артып каар, артканнарыңар тараазын аалдарыңарга чедирип бергеш, дуңмаңарны меңээ эккелгеш, тараадан немей садып ап болур силер. А бир эвес ону эккелбес болзуңарза силер хайгыылчы дайзыннар-дыр силер.

Ынчалдыр олар Симеонну каапкаш, шоодайлары долу тараалыг чаныпканнар.

Оолдары Адазы Иаковка ээп келгеш, чүү болганын дөгере чугаалап бергеннер. А Иаков хеймер оглу Вениаминни база чидирип алырындан корткаш, оолдарын дедир чорудар хөңнү чок.

Ындыг-даа болза каш айлар эрткенде оларның чиир чеми база үстүп каарга, Иаков аар бодалдарлыг-даа болза, акылары-биле Вениаминниң чоруурун чөпшээрээн. Оглу Иуда ачазынга Вениамин-биле багай чүве болбас деп, ону боду карактаар аксы-сөзүн берген. Олар улуг хоорайга чүгле кээри-­билек, чагырыкчының хүрээлеңинге эккелгеннер.

Алышкылар арай дүвүрей берген. Оон-даа элдепсинген чүвези — оларны столда дой аъш-чемин делгеп салган улуг өрээлче киире берген. Чагырыкчы чүге оларны дойже чалааны ол? Оларның улуг, бичии аайы-биле олурар черин база айтып бергеннер. Египетчилер оларның назы-харын канчап билгеннерил? Шайлаашкын үезинде чагырыкчы очулдурукчулуг хөй айтырыглар салып оларның өг-бүлезиниң дугайында сонуургаан.

Эртенинде чанар орукка тевелери белен. Симеонну хостапкан, шоодайлары долу тараалыг — Иаков оолдарын уткуп дыка-ла амыраар боор!

Ынчалза-даа олар ыраваанда соондан чепсегленип алган, аъттарлыг шериглер сүрүп келген.

— Чагырыкчыны чүге оорладыңар? — деп хөректенгеннер. — Чагырыкчы силерге аъш-чем делгеп, хүндүлээрге силер ооң мөңгүн аяан оорлаарындан канчап ыятпааныңар ол?

— Дээрги, бис кажан-даа оорланмас улус бис. Бисти үжеп көр! Бир чүве тып алыр болзуңза, ол кижини узуткап болур сен, а бис шупту силерниң чагырыкчыңарга кулдар бооп артар бис –деп, Рувим камгаланып чугаалаан.

Шоодайлар аксын чешкилепкеш Вениаминниң шоодайындан мөңгүн аяк тып алганнар! Иосиф боду Вениаминниң шоодайынга аякты суп каанын олар кайын билирил? Иосиф акыларын сөөлгү катап хынаар бодаан.

Олар коргуп-­иргип, фараоннуң өргээзинге келгеннер. Иосиф дужаал берген: Вениаминни Египетке кул кылдыр арттыргаш, артканнары чоргулазын.

Ынчан Иуда дидимненип алгаш чугаалаан:

— Дээрги, сеңээ дилег кылырын чөпшээреп көр. Мен ачамга ооң хеймер оглу-биле чүү-даа болбас деп аскы-сөзүм берген кижи мен. Вениамин чанып келбес болза бистиң адавыс качыгдалды угбайн өлүп каар. Ынчангаш ооң чанарын чөпшээреп көр, орнуңга мен кул болуйн.

Акыларының аңаа бак хоралыг үүлгедии оларга өөредиг болганынга Иосиф ам бүзүрээн. Ынчан ону кулданыышкынче садыпканы дег эвес, ам орнунга боттары кул болурунга белен болган. Бурган оларның чүректерин өскертип каан болгаш, олар ам ынчангы дег эвес. Иосиф оон ыглай бээрге алышкылар кайгай берген көрүп турганнар. Оожургап алгаш Иосиф чугалаан:

— Мен силерниң дуңмаңар Иосиф-тир мен!

Он бир алышкылар аңаа сөс-даа чугаалаар харык чок, ону бир дугаар көрген улус ышкаш кайгай берген турганнар. Шагда адазы аңаа олардан артык ынак боорга, адааргааш кул кылдыр садыпканы Иосиф ам барык бүдүн Египетти холга тудуп турар кижи ол бе?

— Кортпаңар, — деп Иосиф чугаалаан, — силерге өжээргевейн тур мен. Чүге дээрге ам билдине берди, Бурган мени Египетче силерни база өске-даа хөй кижилерни аш-чуттан камгалазын дээш чоруткан-дыр. Ынчанмаан болза бис шупту аш халавындан кырлып өлүр турган бис. Каңдаашкын эгелээнден бээр чүгле ийи чыл эрткен, а ол чеди чыл болур. Силер маңаа келгениңер дораан мен шынзыктым, ол Бурганның күзел-­бодалы болган- дыр.

Алышкылар шимчээр хире эвес. Аңаа ол хире каржы бакты чедирген, а ам ол хире бедик эргелиг, күчү-күштүг дуңмазы олардан өжээн негээрин бодавайн турарынга акыларының бүзүрээр безин харык чок.

А Иосиф куспактаар дээш оларже холдарын сунгаш, хөлзеп кыйгырыпкан:

— Вениамин! Акың Иосифти танывайн тур сен бе?

Ынчан Вениамин ооң куспаанче шурай бээрге, алышкылар куспактажып, өрээнинден ыглажып турганнар. Аразында моондактыг доктар бузулган. Акылары база Иосиф-биле шупту куспакташканнар. Болуп турар чүве шупту оларның-биле херек кырында болуп турарынга бүзүрээр харыы чок. Акылары Иосифке дыка хөйнү чугаалаксаан болгаш, дыка үр хөөрешкеннер.

Иосифтиң акылары келген деп сураан дыңнааш, фараон ону өргээзинче келдирген.

— Акыларыңга чугаала, ачаңарны база өг-бүлелерин шуптузун ап алгаш, Египетче четкилеп келзин, аш-чут эрткиже маңаа чурттазыннар. Ханаандан өг-бүле улузун эккеп алыр аъттыг тергелерни бээр мен. Эт-севин кааптарынга хомудавазыннар, чүге дээрге маңаа чүү херегил, шуптузун бээр мен!

Иосиф фараонга мөгейгеш, чугаалаан:

— Дээрги хайыраатым, сен меңээ улуг буянныг сен.

Эртенинде алышкылар Иаковту база боттарының өг-бүлелерин ап алыр дээш, Ханаанче чорупканнар. Иосиф олар көзүлбейн баргыже соондан дыка үр көрүп турган, а Вениамин холун чайып, акызы-биле байырлашкан.