Азған оғул тоғрисида тәмсил

Әйса пәрисийләргә йәнә бир вақийәни сөзләп бәрди. Бир кишиниң икки оғли болған екән. Улар чоң болуп атисиға өйниң ишлирини қилишқа ярдәм берәтти.

Чоң оғли анчә халимисиму атисиға ярдәм берип жүрди. Кичиги болса атисидин дайим уни қил, буни қил дегән сөзләрни тиңшап тойған еди. У мән ялғуз яшисам вә барлиқ ишларни өзәм һәл қилсам яхши болатти дәп ойлиди.

Шуниң билән бир күни у атисиниң алдиға келип:

- Ата, сән аләмдин өткәндә мән сениң оғлуң сүпитим билән маңа тәвә мирасимға егә болушум керәк. Лекин мән сениң өлүмиңни күтүп жүрүшни халимаймән. Мән һазирла мирасимни елип өзәм халиғандәк яшашни халаймән. Мән бәрибир бир күни мирасимни қолумға алимәнғу.

Бу сөзләрни аңлиған атисиниң көңли интайин йерим болди. У әгәр оғли пулни алса өйдин кетидиғанлиғини биләтти. Лекин у оғлиниң қарарини һөрмәт қилип уни өйдә қелишқа зорлимиди. Шуңа у оғлиға униң мирасини бәрди.

Көп өтмәй кичик оғли мирасини елип жирақ бир дөләткә кетиду. У йәрдә у һашамәтлик бир өй тепип, қиммәт-баһалиқ кийимләрни сетивелип, нурғун пулни әйш-ишрәтлик һаятқа хәшләп яшайду.

Көп өтмәй униң әтрапидики адәмләр бу жигитниң бай екәнлигини вә махтинип жүргәнлигини байқиди. Бир нәччә жигитләр билән қизлар униң әтрапиға олишип жүрди, сәвәви у улардин пулини айиматти. Бай яш жигит мән дост даптим дәп ойлатти. Лекин бу адәмләр униң һәқиқий достлири әмәс еди – уларға пәқәт униң пули керәк болған.

Яш жигит бундақ һаяттин интайин раһәтлинип яшиди. У һәрхил йәрләргә сәяһәт қилатти, әйш-ишрәт ханилириға баратти вә халиғинини қилатти. Өзиниң жутини болса у ойлап қойматти.

Бу жигит әйш-ишрәтлик һаятқа киришип кетип, күндин-күнигә пулиниң аз қалғанлиғини байқимай қалди.

Бир күни у бир мунчә адәмни жиғип зияпәт қилғанда пулиниң түгигәнлигини байқайду.

- Мениң пулум түгәпту, - дәйду у, - силәр маңа ярдәм беришиңлар керәк! Силәр мениң достлиримғу!

- Достлириң? – дәп күлүшти улар. – Ким бизни зияпәткә чақирип биз үчүн төләлмисә, у бизгә дост әмәс. Аман бол!

Андин улар уни ташлап кетиду.

Яш жигитниң тойханиниң егисигә ахирқи пулини бериветишкә тоғра келиду. Кейин тойханиниң егиси уни қолғап чиқириду.

Шундақ қилип яш жигит сәргәрдан болуп жүриду вә муһтаҗлиқниң немә екәнлигини тонуп йетиду. Шу чағда у дөләттә ачарчилиқ башлиниду. Шуниң үчүн һечким униңға бираз болсиму йемәклик беришни халимайду. У шундақла ишму тапалмайду.

Нурғун издигәндин кейин у интайин аз иш һәққи үчүн бирсиниң чошқилирини бақиду. Буниң алдида яш жигит бундақ иш тоғрилиқ сөзләштин жиркинәтти, лекин әнди болса униң тәкәббурлиғи түгиди. Униң қосиғи шунчилик ечип кәткәчкә, у чошқиларниң йеминиму йейишкә рази болди, лекин униң егиси униңға бундақ қилишқиму рухсәт қилмиди. Шуниң билән у чошқиларниң арисида паскина, житилип кәткән кийимләрдә, қосиғи ач вә һали бәк харап болуп олтиратти. Мана шу чағда у биринчи қетим өйини әслиди.

«Мән немә дегән әқилсизлиқ қилдим, - ойлиди у. – Әгәр мән өйдә болған болсам! Мениң атамниң хизмәтчилириниң һаяти мениң һаятимдин нәччә һәссә яхши әмәсму!»

«Мән немә қилишим керәклигини билимән, - қарар қилди у туюқсиз. – Мән өйүмгә қайтимән. Әлвәттә, атам мени оғлидәк қобул қилмайду. Шүбһисизки, атам маңа нарази. Лекин мүмкин униң маңа ичи ағрип маңа өзиниң хизмәткари болуп ишләшкә рухсәт берәр. Шунда мән бираз болсиму пул тапалаймән».

Өйгә болған йол түгимәйдиғандәк узун билинди. Лекин у узақ маңғандин кейин жирақта атисиниң өйини көрди. Яш жигит орнида тохтап қалиду. Униң пәқәтла күчи қалмиди, буни аз дәп у атисиниң көзигә қандақму қараймән дәп әнсирәтти.

Лекин шу чағда у униң алдиға жүгрәп келиватқан бирсини байқиди. У бу кимду дәп диққәт қилип шу адәмгә қариди. У атиси еди!

Яшинип қалған бу киши қоллирини пулаңлитип хошаллиғидин бир нәрсиләрни дәп вақириди. Атиси уни көрүп хошалму? Яш жигит буниңға ишинәлмәтти.

Атиси хапа әмәсму? У растинла уни бурунқидәк яхши көрәмду?!

Атиси йеқин кәлгәндә, оғли көз йеши қилип астағина мундақ дәйду:

- Дада, мән сениң алдиңда әйиплик. Мән гуна қилдим, шуңа әнди сениң оғлуң дәп атилишқа лайиқ әмәсмән. Мени кәчүргин. Маңа сениң өйүңдә қелип хизмәткариң болидиғанға рухсәт қилғайсән. Мән гунайимни жуюш үчүн, әң еғир ишни қилишқиму тәйяр.

Атиси оғлини чиң қучағлап үзигә сөйүп кәтти. Андин иккелиси өйгә қарап маңди. У йәрдә атиси өзиниң хизмәткарлириға:

- Мениң оғлумға әң есил кийимни әкелиңлар! Андин бодалған бир мозайни союңлар! Биздә бүгүн мәйрәм болиду! Мениң оғуми өлүп тирилди, йоқап тепилди! – дәйду.