Яқуп билән Әсав

Вақит өтүп Исһақ әр киши болди. У Рибеқаға өйлинип, уларниң икки оғли туғулди: Әсав билән Яқуп. Улар гезәк еди, лекин бир-биригә пәқәтла охшиматти.

Чоңи болған Әсав өзи үчүн туралайдиға, қавул вә әркинликни яхши көридиған адәм болған. У оқ-ясини елип җаңгалда вә тағларда ов овлашни яхши көрәтти. У арилап бир нәччә күн, һәттаки бир нәччә һәптигә йоқап кетәтти. Қайтип кәлгәндә болса, һәрқачан дегидәк өзи овлиған бир һайванни яки қушни елип келәтти. Әсав Исһақни алаһидә яхши көрәтти.

Рибеқа болса Яқупни алаһидә яхши көрәтти. У акисидәк һә десилә сәргүзәштә издәйдиған адәм әмәс еди. Яқуп көпирәк өйдә қелип, дадисиниң қойлириға қарап чоңларға күндүлүк ишларни қилишта ярдәмлишәтти.

Әсав болса тунҗа еди. У инисидин бир нәччә минутла бурун туғулған болсиму, буниң нәтиҗисидә униң мирасхор дәп атилиш һоқуқи пәйда болди.

Уларниң мәдәнийитидә пәрзәнтләрниң атиси өлүминиң алдида пәқәт бирла оғулини берикәтләләтти. Бу берикәткә төвәндики нәрсиләр кирәтти: теч-аманлиқ, күч-қудрәт, аилиниң, қулларниң, малларниң вә оғли башқуридиған башқа барлиқ нәрсиләрниң көпийиши. Шуниң билән биллә бу Худаниң шу оғулни берикәтлигәнлигини билдүрәтти. Шу заманниң урпи-адити бойичә бу берикәт тунҗа оғулға, йәни Әсавқа мәнсүп еди.

Лекин иниси Яқуп баш мирасхор болушни бәкму халатти, сәвәви у дадисиниң берикити билән биргә Худаниң разилиғиға еришишни халатти. Лекин Әсав болса тунҗа оғулниң һоқуқи тоғрилиқ анчә ойланматти. У көпирәк ов овлашқа қизиқатти.

Бир күни Әсав ов овлашқа кетиду, Яқуп болса анисиға өй ишлиригә ярдәм берип қалиду. У талада очаққа от йеқип, қизил почақ шорписини пүшәрди. Тамақниң пуриғи адәмни жирақтинла җәлип қилатти. Чарчап кәткән Әсав овдин қайтип кәлди. У узақ вақит һәқәйәрдә ов овлап жүргәчкә, қосиғи бәкму ечип кәткән еди. Шуңа у оқ-ясини йәргә ташлап:

- Маңа йәйдиған бир нәрсә бәргинә, - деди.

Яқуп көп ойлимайла:

- Мақул, лекин сән маңа өзәңниң тунҗа оғуллуқ мирас һоқуқиңни өткүзүп бәргин! – деди.

- Тунҗа оғуллуқ мирас һоқуқиниң маңа немә кериги, қосиғим ечип өләй дәп турғанда? – дәп котулдиди Әсав.

Шундақ қилип Әсав өзиниң тунҗа оғуллуқ мирас һоқуқини бир тәхсә қизил почақ шорписи үчүн беривәтти. Яқуп болса қәлбидә хошал болуп кәтти. У биринчи қәдәмни қилди. Әнди болса у бир амал қилип дадисиниң Әсавни әмәс, бәлки уни берикәтлишигә еришиши керәк еди.

Жиллар өтүп Исһақниң көзлири яхши көрмәйдиған болуп у интайин аҗизлап кәтти. Бир күни у Әсавни чақирип:

- Оғлум, мән қачан қайтиш болидиғанлиғимни билмәймән, - деди. – Шуниң үчүн сән мениң тунҗа оғлум екәнсән, мән өзәмниң атилиқ берикитимни саңа беришни халаймән. Сән болсаң оқ-яриңни елип бир ов овлиғин. Андин маңа мән яхши көридиған тамақтин тәйярлиғин, андин мән сени берикәтләй.

Әсав өзиниң оқ-ясини елип һеч кимгә һечнәрсә демәй кетиду. Лекин чедирниң тамлири инчик болғачқа, униң аниси Рибеқа Исһақниң сөзлирини аңлап қалиду.

У: «Демәк йолдушум Әсавни берикәтлимәкчикәндә!» - дәп қорқуп кетиду. Лекин Худа болса бурун униңға Яқуп берикәткә еришиду дәп ейтқанғу! Буни аз дәп, Рибеқа Яқупни алаһидә яхши көрәтти... У әнди қандақ қилиши керәк?

Рибеқа жүгрәп берип Яқупни тепип, униңға аңлиғинини ейтип бериду. Андин у астағина:

- Қой падисиға берип, семиз оғлақтин иккини елип кәлгин. Мән уни Әсав пиширидиғандәк пиширай. Сән болсаң тамақни атаңға елип кирип, униңға өзәңниң Әсав екәнлигиңни ейтисән. Шуниң билән атаң сени берикәтләйду.

Уларниң һәммә нәрсиләрни тәйярлишиға йерим күндәк вақит кәтти. Рибеқа Әсавниң кийимини елип Яқупқа бериду. Яқуп болса уни кийивалиду. Андин Исһақ Яқупни униң силиқ қоллирини тутуш арқилиқ тонуп қалмаслиғи үчүн, Рибеқа униң қоллири билән бойнини оғлақниң териси билән қаплайду (Әсавниң қоллири түклүк болған). Яқуп йемәкликни елип дадисиниң чедириға кириду.

- Ата, мана мән, - дәйду.

Исһақ бешини көтирип:

- Бу ким? – дәп сорайду.

Яқуп әнсиригән һалда:

- Мән сениң тунҗа оғлуң Әсав. Мән сән дегәндәк қилдим. Қени, мону қорулған тамақни йегин, андин мени берикәтлигин, - дәп алдиди.

Исһақ бу сөзләрни аңлап әнсирәп қалди, сәвәви униңға Әсавниң үни бир қисмәттәк билинди.

- Оғлум, йеқин кәлгин, мән сени тутуп бақай, - деди у. Яқупниң қорқуп кәткинидин маңлийи тәрләп кәтти. Әгәр дадиси һазир униң ялған ейтқанлиғини билип қалсичу?

Исһақ оғлини тутуп бақти, лекин униң қоллири пәқәт оғлақ териси қапланған йәргилә йетәтти.

- Товва, - деди Исһақ, - үнүң Яқупниң үни, қоллириң болса Әсавниңкидәк. Маңа растиңни ейтқинә: сән растинла Әсавму?

- Һә-ә! – дәп җавап бәрди Яқуп. Мән Әсав!

Исһақ ғизаланғандин кейин:

- Оғлум, мениң йенимға келип мени сөйүп қойғин! – деди.

Яқуп дадиси дегәндәк қилди. Исһақ Әсавниң кийимини пуриғандин кейин иккиләнмәйдиған болди.

- Оғлум, сениң пуриғиң Худа бизгә вәдә қилған кәңри отлақлардәк пурайду. Алдимға келип тизланғин!

Яқуп дадиси ятқан орунниң алдида тизланди вә дадиси қоллирини оғлиниң үстигә қойди. Андин у мундақ деди:

- Худа саңа йәр мәһсулатлири билән нурғун мал ата қилғай. Башқа хәлиқләр һәм қериндишиңму саңа хизмәт қилғай. Сени қарғиғанлар қарғалғай, сени берикәтлигәнләр берикәтләнгәй.

Яқуп чедирдин чиқиватқанда, Әсав овдин қайтип келиду.

- Ата, мән кәлдим, - дәйду у, - мән саңа йемәклик тәйярлидим. Әнди мени берикәтлисәң болиду.

- Немә? Сениң алдиңда киргән ким? – һодуққан һалда сориди Исһақ. – Мән зади кимни берикәтлидим?

Һәммиси немә болғанлиғини әнди чүшәнди.

- Яқуп мени иккинчи қетим алдиди! – дәп вақириди Әсав. – Авал у мени алдап мениң тунҗа оғуллуқ мирас һоқуқумни еливалди, әнди болса атилиқ берикәтни еливалди! Ата, сән мениму берикәтләлмәмсән?

- Яқ, оғлум, - дәп җавап бәрди көңүлсизлинип Исһақ. – Худа тунҗа оғулға вәдә қилған берикәтни мән пәқәт бирла қетим берәләймән. Мән сениму берикәтләймән, лекин иккиңлардин сән биринчи болмайсән.