Будалган оол дугайында угаадыг

Иисус фарисейлерге база бир төөгү чугаалап берген. Бир кижи ийи оолдуг, олары адазынга дузалап шыдаптар, өскүлеп келген чүве-дир.

Улуг оглу чамдыкта күзел чок-даа болза дузалажып турган. А бичии оглу-биле дараазында төөгү болган. Ол адазының чүнү кылыр айтыышкыннарын үргүлчү кылып чурттаарындан хөңнү калган, чүнү кылырын боду шиитпирлеп, аңгы чурттаары дээре деп санаан.

Бир хүн ол адазынга келгеш чугаалаан:

— Ачай, сен өлү бээриңге, оглуң мен хөреңгивистиң меңээ онаажыр кезээн алыр-ла болгай мен. А мен сээң өлүрүң манаар хөңнүм чогул, меңээ онаажырын беривит, күзээним-биле чурттаайн. Сээң өнчү-хөреңгиң кезээн кажан-даа бол, дөмей алыр-ла болгай мен.

Адазы ол сөстерни дыңнааш, хөлчок хомудаан. Ол билир, оглу акша апкаш, ада-иезиниң аалындан чоруптар. Ындыг-даа болза оглунуң кылган шиитпирин хүндүлээш, артып каарын ээрешпээн. Ынчангаш оглунга онаажыр чүвезин берипкен.

Бичии оглу ырак чуртче чорупкаш, аңаа каас бажың, улуг өртектиг идик-хеп саттынып алгаш, акша-хөреңгизин төтчеглеп, туразында чурттай берген.

Үр болбаанда ооң акшалыг байы база оозу-биле мактаныры ол чуртка тарай берген. Өске чурттан даштыкы аныяк кижини долганган эр, кыс улус ыравас апарган, чүге дээрге ол акша-көпейин төтчеглеп, кады хөглээн улузу дээш чарыгдалды төлеп турар болган. Аныяк оол сактырга эш-өөрлүг апарган ышкаш, а ынчалза-даа олары чүгле ажыглаарын бодап, акшазы дээш эдержип турарын бодаваан-даа.

Ындыг чуртталгага аныяк кижиниң сеткили ханар. Ол чурттар кезип, байыр- наадым болган черлер сүрүп, шыдаар шаа-биле күзээн чүвезин кылып турган. Төрээн аалы уттундурган, сагышка-даа кирбес. Хөглүг чуртталгага хандыкшаан оол акшазының хүн-бүрү эвээжеп турарын безин эскербээн.

Бир катап хөй кижи чалап алган байыр-доюн санажыр акшазы четпезин билип кааш:

— Акшам төне берди — деп ол келдирлээн. — Мээң эштерим болганыңарда төлежир ужурлуг силер!

— Чүү эштериң? — деп олары удурланган. — Улус чалап алгаш, санажып шыдавас кижи канчап турган чүвел! Канчаарыңны бодуң бил!—дээш, ону каапкаш барганнар.

Аныяк кижи бар-ла хөреңгизин бериптерге, ону үндүр ойладыпканнар. Оол чер кезип, тояанчылап, түреңги деп чүвени көрген.

Ынчан ол чуртка аш-чут эгелээн, ынчангаш ооң-биле ааска суптар-даа чем үлежир кижи чок. Ажыл база тывылбас. Ам канчаар, оол бир кижиге хензиг төлевирге хаван кадарар ажыл чугаалажып алган. Ооң мурнунда ындыг ажыл дугайында чугаалажырын безин дорамчылал кылдыр санаар турган болза, ооң ам адыыргап чоргаарланыр харыы чок.

Аштаанындан ижин холураар. Ол хаван чеми-биле-даа хырнын долдурарынга белен турган, ынчалза-даа аал ээзи ону база чөпшээревес. Ол ам хаваннар аразында олурар — хирлиг, самдар, аштаан, дорамчылалда. Ындыг байдалга келгеш, ол бир дугаар аал-чурттун, адазын сактып, боданган: “Мелегей деп чүвемни. Аалымга чоруурумгай! Ачамның хөлезилеп алган чалчалары безин менден дээре байдалда болгай”.

Оон ол шиитпирлеп алган: “Канчаарын билип кагдым. Ачамче чоруптайн. Оглу ышкаш негелде кылыр эргем чок. Ынчалза-даа канчап билир, ачам кээргеп, меңээ бичии шалыңга чалча болурун чөпшээрээр чадавас”.

Чанар оруу төнчү чок ышкаш сагындырган…

Ам-на талыгырда ачазының бажыңы көстүп келген. Аныяк кижи доктаап бодангылаан. Арткан орукка күжү шуут чедишпес хевирлиг, оон-даа артык ол, ачазының баарынга турар күштү кайын алырыл?

Кезек болганда оолче уткуштур маңнап орган кижи көзүлген. Карактарын имирертип алгаш, оол топтап көрган. Ол ооң ачазы-дыр!

Кырган кижи, холдарын чайып, өөрүп холзээн, бир-ле чүве алгырып чугааланып чоруур. Ооң ээп келгенинге адазы шынап-ла амырап турары ол бе? Оолдуң аңаа бүзүрээр күжү чок.

Шынап-ла оглунга хорадавайн турар база мурнукузу дег ынаа хевээр бе,?

Ачазы оглунга маңнап чедип келгеш, ону кужактап, бодунче чыыра тыртып, ошкап эгелээн. Олар бажыңынче базыпканнар. Бажыңынга келгеш ачазы чалчаларынга дужааган:

— Эки дээн хепти саадал чокка эккелгеш, кедириңер! Семиртир азырап каан молдургадан эккелгеш, соп белеткеңер: ам дой кылып, хөглээр бис. Чүге дээрге мээң бо оглум өлүг тургаш, ам дирлип келген, чидип чорааш, ам тыптып келген-дир!“.