Чөөн Чурттан мерген-угаанныглар

Ыракы Чөөн чүкке мерген угаанныглар чурттап турган. Оларны чүге ынчаар адап турганыл? Олар аңгы-аңгы эртем-­шинчилел ажылдары кылып турган боорга ынчаар адап турган чадавас. А оларның эң ынак ажылы дээрде сылдыстар хайгаарап шинчилээри.

Бир дүне олар база-ла дээр хайгааралын кылып тургаш, чаа өскерлиишкин эскерип кааннар. Ол чүл дээрге — дээрде чидиг сарыг, чырык өңгүр сылдыс. Чөөн чүк дээринде сылдыс-ла хөй, а ол сылдыс өскелеринден дыка ылгалдыг. Чок, ындыг херелденип турар сылдысты олар мурнунда черле көрүп көрбээн. Ол өске сылдыстарның чаңгызынга-даа дөмей эвес, онза.

А Бурган ол сылдыстың чүге көстүп келген чылдагаанын айтып берген: бир-ле черде Хаан төрүттүнген, бир эвес эртемдээннер сылдысты эдерип чоруптар болза, ол черге чедире бээр! Оларга өөрүнчүүн! Ол-ла дораан ырак орукче белеткенип эгелээннер, төрүттүнген Хаанга суй-белек дугайын база утпааннар. Чугула херек чүвезин алгаш, мерген угаанныглар орукче үнүпкен.

Орук ырак-узак-даа болза, сылдыс соондан чоруп олурганнар — чырык өңгүр сылдыс мурнундан оруун чырыдып, мерген угаанныгларны эдерттип чораан.

Олар ам-на ыдыктыг Иерусалим хоорайда чедип келген. Төрүттүнген Хаанны көрүксээри дендии, ынчангаш дорт-ла Хаан хүрээлеңинче чорупканнар. Төрүттүнген Хаан ындала боор!

Ирод хаан оларны ээлдек, эвилең кижи ышкаш хүлээп алган. Шайлаашкын үезинде мерген-­угаанныгларның келген сорулгазын топтап айтырарга, олары күзелдии-биле көргени сылдыс дугайында база Хаан төрүттүнгениниң дугайында тө каап бергеннер.

— Ону хаан өргээзинден тып ап болур деп санааш, чүнү-даа мурнай мында келгенивис бо — деп, чугаазын дооскан.

— Шын кылган-дыр силер — деп, Ирод чугаалаан. — Бисте бо чоокта чаш кижи төрүттүнмээн, ол хомуданчыг-дыр. Ындыг-даа болза мээң Чагыргамда эртемдээннер бар, мен оларны кыйгырткаш, билиптейн.

Ылап-ла, күрүнениң эртемниг улузу Чаш Хаанны кайыын дилээринге дуза катканнар.

— Хаан Вифлеемге төрүттүнер ужурлуг. Ол Библияда Михей медээчиниң номунда бижиттинген.

— Вифлеем моон ырак эвес — деп, Ирод хаан даштыкыдан келген улузунга тайылбырлаан. — Дүъш соонда аъттыг чоруптар болзуңарза, караңгы дүшпээнде чеде берип болур силер. Ынаар баргаш, Чаш төл дугайында бирден бирээ чокка билип алыңар. А тып алгаш, меңээ катап келгеш дыңнадыптар силер, мен база Аңаа мөгейип, белектиг чедер мен.

Ону чугаалааш, Ирод кочулаан каржы соок хүлүмзүрүүн арай боорда чажырып олурган. Ол чаш Төлге чүнү-даа белекке бээр дивээн, а Ону өлүрерин планнап турганы ол. Ол дугайын мерген угаанныглар кайын билир-деп.

Эртемдээннер өөрүшкү-биле орукче үнүпкеннер. Вифлеемге кээп турда караңгы дүжүп, сылдыстар дээрде чырып келген. Хөй сылдыс аразында оларга орук айтып чораан онзагай сылдызын көрүп кааш аажок амырааннар. Сылдыс база-ла оларның мурнундан чырыдып чорааш, Чаш Оолдуң төрүттүнген черинге доктаай берген.

— Мында болур ужурлуг — деп, аажок өөрээннер. — Ылап-ла бо бажыңда! Бурганның биске оруу-дур!

Мындыг көрүштүг төлээлер оларның бичии казанаанче келгенинге Иосиф караанга бүзүревээн. Мария-биле ол кажан-даа даштыкы чурттан келген ындыг бай кижилерни бажыңынче киирип көрбээн.

— Израильдиң чаа төрүттүнген Хаанын дилеп чор бис! — деп келген улус чугаалаан.

— Чаш Оол дүгде чыдыр — дээш, Иосиф төрүттүнген Чашче айыткан.

Бай, каас идик-хептиг улуг эртемдээннер бичии Иисустуң баарынга доңгая кээп дүжүп, Бурганга дег мөгейгенин Иосиф элдепсинип кайгап олурган.

А дараазында чүү болганыл? Оон боттарының алдынын база ладан, мирра деп чаагай чыттыг үнелиг чүүлдерин белекке уштуп, Олче сунуп бараалгааннар.

Белээн берипкеш, Чаш төл база Мария, Иосиф-биле байырлашкаш эртемдээннер чорупкан.

Ол дүне мерген угаанныгларның бирээзинге дүжүнде Иродттуң херек кырында планын Бурган ажыдып бээрге, ол эштеринге:

— Бурган мээң-биле чугаалашты — деп чугалаан. — Ол меңээ Ирод хаан херек кырында эп-найырал кижизи эвес, а кажар кижи-дир деп чугаалады. Ол Чашка белек бээр дээш эвес, а Аңаа хора чедирер аргазын бодап турар-дыр. Ынчангаш олче дедир барбас ужурлуг бис.

Олар дерзии хаанга Чаш оолду тып алганын дыңнатпайн, өске оруктап чанып чорупканнар.

Дараазында дүне Бурган Иосифтиң дүжүнде ооң-биле чугаалашкан. Ол кадайы база Оглу-биле Египетче дезер ужурлуг. Иосиф тургаш, минута безин саадавайн чаш Иисусту алгаш, Мария-биле ол-ла дүне чорупканнар.

Египетке чедир чоок эвес. Улуг айыылдан Бурганның камгалап алганын олар сөөлүнде билгеннер. Мерген угаанныгларның чүнү-даа чугаалавайн чоруй барганы дээш Ирод дыка килеңнээн. Ынчангаш ол Вифлеем хоорайның база ооң чоок кавы черлеринде ийи харга чедир чаш оолдарның шуптузун өлүрер дужаал үндүрген.

Чаа төрүттүнген хаан оларның аразында база бар деп бодааны ол. Ынчалза-даа Иисус шагда-ла айыыл чок черде барган.

Үр үе болбаанда Ирод хаан өлген. Ирод хаан өлген соонда Бурган Иосифке база бир дүш берген. Ол дүжүнде Ангел келгеш Иосифке айыыл эрте берген, ынчангаш оларны Израильче дедир чанып кээрин дыңнаткан.

Орукка белеткенип алгаш, Иосиф Мария-биле Иисусту эдерткеш, чуртту Назаретче ээп келгеннер. Христостуң бичии база элээди чылдары ол хоорайга эрткен.