Иона база ооң дескени

Шаанда бодунуң сөзүн хааннарга азы чоннарга тарадыр дээнде, Дээди-­Бурган тускай улусту — медээчилерни шилип алыр турган. Олар Ооң айтыышкынын күүседир ужурлуг. Ындыг медээчилерниң бирээзи Иона деп аттыг кижи. Бир катап Бурган Ионага тускай даалга берген:

— Иона, сен Ниневияже чорупкаш, аңаа суртаалдан кыл — деп, Дээрги-­Чаяакчы чугаалаан.

Иона баштай соора дыңнаан боор мен деп бодаан. Ниневияже? Ниневия — күчүлүг улуг кожазында Ассирия күрүнезиниң эң улуг хоорайы. Аңаа суртаал чугаалаары болдунмас! Ол чурттуң чону Ионаны анаа-ла кочулаарлар. Ону эттеп-соп, харын-даа өлүрүп болур.

— Чок — деп, Иона шиитпир кылган. — Чүү-даа болур болза, Ниневияже черле барбас мен.

Бурганның даалгазын күүсетпес дээш, Иона Бургандан дезе бергеш, өске чуртка чаштына бээр деп шиитпирлээн. Орук өртээн төлеп алгаш, корабльга олурупкаш, эжиндирип чорупкан. Эгезинде шупту чүве аайлажып, айыыл болур хире чүү-даа билдиртпээн. А кажан эриктен далай ортузунче ырай бээрге, улуг шуурган эгелээш, далай чалгыы улам бедик көдүрлүп турган. Корткан далайжылар дүвүрелге алзып, корабль далай чалгыырга суг дүвүнче дүжер хире апаарга, боттарының бурганнарын кыйгырып эгелээн:

— Биске дузала! Бисти камгала! Бурганнар бисти дыңнап көрүңер!

Канчаарга-даа хоржок, шуурган уламчылавышаан. А Иона канчалганыл? Ол дириг Бурганны билир ийик чоп. Ол база тейлеп турган бе? Чок, чүге дизе ол бодунуң дугайында Бурганга сагындырар хөңнү чок. Ол корабльдиң адакы кадынче киргеш, дүште чок удуп чыткан. Ынчан аңаа корабльдиң капитаны чедип келгеш, оттурупкаш чугаалаан:

— Тур, бир эвес Бурганың бар чүве болза, бодуң Бурганыңга база тейле! Сугга дүжер деп барганывысты көрбейн турарың ол чүве бе!?

Шуурган анаа эвес, а ооң дезипкенинден болган деп, Иона каразааш-даа ол Бурган-биле чугаалажырын күзевээн. Корабльдиң кырында палубага турган матростар:

— Кымның хайы-биле бо халап бистиң кырывыста диргелип келгенин билип алыр-дыр, төлге дажындан октап көрээлиңерем — деп, оларның бирээзи шуурган өттүр алгырган. Төлге дажын октаарга, ол Ионага дүшкен.

— Бурган мынчаар кезедип турар чүнү үүлгедип алган кижи сен? Бо халап чүү дээш бисти база таварааныл, чугаалап көрем?

— Мен далайны болгаш черни чаяаган, дээрде саадаан Дээрги-­Чаяакчы Бурганның бараалга.

Матростар ол кижини канчаптарын аайын тыппайн, чүве чугаалаар харыы чок.

— Мени алгаш далайже октаптыңар — деп Иона чугаалаан. — Ынчан шуурган соксай бээр. Бо айыыл силерге чүгле мени дээш таварышты.

— Чок! — деп олар шиитпирлээннер. — Бис ынчап шыдавас бис. А кажан олар канчаар-даа кызыткаш чүнү-даа кылып шыдавазын көргеш, оларның билбези Ионаның Бурганындан өршээл дилээш, а бодун далайже октапканнар.

Ол дораан шуурган чавырлы берген.

Далайжылар баштай бүзүрээр харык чок апарган кезек көрүп турганнар. Оон шупту дискектеринге олурупкаш, ёзулуг бар дириг Бурганга сөгүрүп тейлээннер.

А Иона-биле чүү болганыл? Ол далайга дүже берген бе?

Чок! Дээрги-­Бурган бодунуң медээчизи Ионаның өлүмүн күзевээн-не болгай. Ол Ионаны Ниневияга суртаал кылзын дээн сорулгалыг. Ынчангаш Бурган дыка улуг балык чорудуптарга, балык Ионаны бүдүнге ажырыпкан. Үш хүн, үш дүн дургузунда Иона балык иштинге чораан. Ол үе дургузунда Иона Бурганга соксаал чок чалбарып чораан. А Бурган балыкка Ионаны далай эриинче үндүр бүлгүрүптер айтыышкынны берген.

“Бурган кандыг кончуг күчүлүг чоор!” –деп, ол далай эриинде чыдарын билгеш, боданган. — Далайда шуурганга-даа, далай амыттаннарынга-даа айтыышкын бээрге, олары чагырттып турар”.

Ол доп-дораан Ниневияже чорупкан.