Адамның бачыт-бууралы

Кажан Бурган дээрни чаяап тура, Ангелдерни база чаяап алган турган. Олар дээрге чурттап, Бурганга бараалгап турганнар. Бир катап оларның бирээзи Бурганга удур тура халыышкын үндүрген, чүге дизе ол күчү-күштүг Чаяакчызы ышкаш эргелиг болуксай берген. Ол тура халыышкынга Ангелдерниң чамдыктары база киришкен. Бурган ынчан оларны дээрден тамы ораны дээр дүмбей караңгыже дүжүр октапкан. Ол тура халыышкын кылган Ангелдерниң баштыңын дьявол, азы сатана, азы четкер дээр. Адам-биле Ева бачыт кылыр болза өлүр, оон тамы оранынче кирер деп четкер билир. Ол кижилерни көөр хөңнү чок болгаш Бурган-биле харылзажыр аргазын узуткаар деп шиитпирлеп алган. Ол мындыг бодал бодап алган: “Мен оларны Бурганның хоруп кааны эки бакты билириниң ыяжындан чимисти чиптер кылдыр көгүдүптейн”. Четкер чылан дүрзүзүн алгаш, Эдемче кире берген…

Бир катап Ева эки, бакты билириниң ыяжының чоогунга чорда бир үн дыңналган:

— Ева!

Херээжен корга берген: “Кым мээң-биле чугаалажып турары ол?” Долгандыр көрзүнгеш, ол чанында чыланны көрүп каан.

— Бурган силерни сесерликтиң кандыг-даа ыяжындан чимис чиирин хоруп каан дээр, ол шын бе? — деп демгизи айтырган.

— Чок, Ол ынчаар чугаалаваан — деп Ева харыылаан.

— Чүгле бо ыяштың чимизинден өске шупту ыяштарның чимизин чип болур бис. Чүге дизе өлү бээр бис.

— Силер өлбес силер, деп чылан чугаалаан. — Бурган силерни аңаа чүгле дегбезин дээш ынча дээни ол дур. Ол билир-ле болгай, чимисти чиптер болзуңарза-ла амгызындан хөйнү билир апаар силер. Силер Бурган дег эки деп чүл, багай деп чүл деп чүвени база биле бээр силер.

Оон чылан көзүлбейн барган. Ева долгандыр чимистерни магадап көрүп турган. Анаа-ла мындыг белен арга-биле Бурганга деңнежи бээр деп бодал сагыштан үнмес. Ыяшта өзүп турган бир чимиске сести аарак дээп көрген. Чүү-даа болбаан. Оон ол чимисти үзе тыртып алгаш, амзап көрген. Ева өлүп кээп дүшпээн! А харын-даа чимистиң амданныы аажок. Ол үеде Адам чедип келген.

— Адам, сен база шенеп чип көр даан — деп Ева чугаалаан. –Хоруглуг чимисти мен чип көрдүм, дириг хевээр мен, бо көрүп тур сен!

Адам манатпайн-даа чимисти алгаш чип көрген. Оларның кайызы-даа өлбээн. Дора дизе, амдыызында. Ынчалза-даа ол дораан бир чүве өскерилген, чүге дизе делегейге өлүм келген, а кижиниң чүрээнче бачыт-биле каржы хора кире берген. Бачыт дээрге — Бурганга дыңнангыр эвези болгаш Ооң чагыгларын үрээри -дир. А өлүм бачыттың шииткели-дир. Ынчалдыр кижилерниң долу аас-кежии төнген. Четкерниң чедип алыр дээн сорулгазы ол. Адам-биле Ева хенертен эвеген чанагажын эскерип кааш, бот-боттарындан ыяды бергеннер. Олар улуг бүрүлер-биле хеп кылып алган. Боттарынга канчаар дузалаарын билир бис деп бодаза-даа, оларга бир-ле чүве оожургал бербес. Баштайгы кижилерге эгениишкин тыптып келген, ооң мурнунда ол эпчоксунуп деп чүве оларга турбаан. А ол дээрге буруузунуп турганнары ол.

Кежээликтей Бурган сесерликке чедип келген. Адам база Ева кылаш даажын дыңнап кааш, ыяштар аразынче чаштына бергеннер. Мурнунда Бурган оларның чоок Өңнүү турган болза, а ам оларга Ол коргунчуг болу берген. Бачыт кижи-биле Бурганның аразынга кайгамчык таалалдың эвилелин буза шаап каан. Ооң мурнунда олар Бурганга долу ынаныштыг ынакшылы-биле кээр турган болза, а ам чаштынар ужурлуг апарганнар. Чоокшулап келгеш, Бурган ыыткыр кыйгырган:

— Адам, кайда сен?

Бурган Адамны тып шыдавас болгаш кыйгырбаан, а бир эвес ындыг турган болза, Ол чоокшулап келбес-ле болгай. Бурган шупту чүвени көрүп турар. А Бурганның оларны дилеп турарын Адам-биле Ева билзин дээш кыйгырган.

— Мен мында мен-деп Адам харыы берип чыткаш-ла Бургандан чаштынарын шенээри безин мелегей чүве-дир деп билген. — Сээң үнүң дыңнааш, үчүген чанагажымдан корга бердим.

— Сени үчүген деп кым чугаалады? — деп Бурган айтырган. — Амга чедир сен оон ыятпайн турдуң, азы хоруглуг чимис чип алганың чадавас.

Адам Бурганче көөрүн дидинмээн.

— Чимисти меңээ Сээң бергениң кадайым берди — деп оожум харыылаан.

— Чүге ынчалдың? — деп, Бурган Евага айтырыг салган.

— Чылан мени хөй чүве аазап тургаш, мегелепти — деп, Ева агартынган. — Ооң кажарынга алзып алдым.

Ынчан Бурган чыланга чугаалаан:

— Кылган херээң дээш каргышка онаажыр сен! Кайыдаа үеде кижилер сеңээ дайзын болуп артар. Ынчалза-даа үе келирге Бир-ле күш келир. Ол сени тиилээр!

Бурганның чүнү чугаалаанын Адам-биле Ева билбейн барган. Үези кээрге Бурган каржы халапты тиилээр Камгалакчы чорудар деп олар билбестер.

“Олар ам эки деп чүл, багай деп чүл деп билирлер — деп, Бурган боданган. — Олар Мен дег болуксаарлар, ынчалза-даа оларның каржы халапка удурланыр харыы чок, кошкактар. Ынчангаш олар амыдырал ыяжындан чимис чип алгаш, мөңге чурттай бээрин күзевес мен”.

— Сесерликтен чоруур ужурлуг силер — деп, Адам-биле Евага Бурган чугаалаан — Сен Ева, ажы-төл божуур сен, олар төрүттүнүп турда сеңээ халаптыг аарышкылыг болур. Адам сен өг-бүлең, ажы-төлүң чемгерер дээш, дериң төп, аар ажыл кылыр үүлелиг болур сен. Тараа тарыыр шөлдериңге тенниг чашпан, кыяр-сиген үнер. Сен бодуң өлгүжеге амыр-дыш көрбес сен. А сөөлүнде сээң мага-бодуң черже эглир, чүге дизе сени черден алган, черниң довураандан чаяаттынган сен.

Кайгамчыктыг сесерликти каап чоруур беттинде, Бурган кижилерге алгыдан хеп кылып берген. Бурганга дыңнангыр болбаан болгаш, Ооң чанынга чоруп шыдавас-даа болза Бурганның кижиге сагыш-­салыышкыны ол хире болган.

Ынчангаш Адам-биле Ева чыргалаңдан ойлаттырыпкан. Эдем сесерлиин база амыдыралдың ыяжын камгалазын дээш херувимнерни база оттуг хылышты тургузуп каан. Ол хүнден эгелеп кижилер кайгамчыктыг Эдем садындан дашкаар чурттап турарлар. Ындыг-даа болза… Бурган оларга Камгалакчы аазаан!