
Илиҥҥи дойду мындыр өйдөөхтөрө
Библия, Матфей Евангелиятын 2 түһүмэҕин 1-12 хоһоонноро
Ыраах Илиҥҥи дойдуга мындыр өйдөөхтөр олорбуттара. Тоҕо кинилэри итинник ааттаабыттарый? Арааһа, элбэх араас науканы билэллэрин иһин буолуо. Кинилэр таптыыр дьарыктара сулустары үөрэтии этэ.
Арай биирдэ мындыр өйдөөхтөр түүҥҥү халлааны одуулаһа олорбуттара. Эмискэ кинилэр халлааҥҥа туох эрэ саҥаны көрбүттэрэ. Бу олус чаҕылхайдык сандаарар сулус этэ. Илиҥҥи халлааҥҥа сулус элбэҕэ, ол эрээри бу ала-чуо, хайа да сулуска майгыннаабат. Суох, урукку өттүгэр маннык сулуһу көрбөтөхтөрө.
Таҥара саҥа сулус тоҕо көстүбүтүн кинилэргэ биллэрбитэ: ханна эрэ Ыраахтааҕы төрөөбүт. Өскөтүн мындыр өйдөөхтөр бу сулуһу батыстахтарына, Ыраахтааҕы төрөөбүт сиригэр тиийэллэрин иһитиннэрбитэ. Ону истэн мындыр өйдөөхтөр хайдах курдук үөрбүттэрэй! Айаҥҥа хомунан барбыттара, саҥа төрөөбүт Ыраахтааҕыга кэһии ылалларын умнубатахтара. Наадалаахтарын хомунан, айаҥҥа туруммуттара.
Уһун айан этэ. Сулуһу батыһан иһэллэрэ — сулус иннилэригэр чаҕылхайдык сандааран кинилэри сирдиирэ. Дьэ, кэмниэ кэнэҕэс ытык Иерусалим куоракка тиийэн кэлбиттэрэ. Мындыр өйдөөхтөр саҥа төрөөбүт Ыраахтааҕыны көрө охсоору ыксыыллара, ыраахтааҕы дыбарыаһыгар баара буолуо диэн онно тиэтэйбиттэрэ.
Кинилэри Ирод ыраахтааҕы көрсүбүтэ. Ыраахтааҕы ыалдьыттарга эйэҕэс буолан көстө сатыыра, эбиэттии олорон, туох сыаллаах-соруктаах кэлбиттэрин ыйыталаспыта. Мындыр өйдөөхтөр сулуһу көрбүттэрин уонна көстүбүт сулус Ыраахтааҕы төрөөбүт бэлиэтэ буоларын үөрүүнү кытта кэпсээн биэрбиттэрэ.
— Кинини ыраахтааҕы дьиэтигэр көрдүүр сөптөөҕүн быһыытынан, биһиги манна кэллибит, — диэн кэпсээннэрин түмүктээбиттэрэ.
— Сөпкө гыммыккыт, — диэбитэ Ирод. — Хомойуох иһин, манна биир даҕаны саҥа төрөөбүт оҕо суох. Ол эрээри мин эһиэхэ үөрүүнэн көмөлөһүөм. Мин саарыстыбабар өркөн өйдөөх дьон баар, кинилэри ыҥыртыам уонна барытын билиэҕим.
Чахчы судаарыстыба өркөн өйдөөхтөрө салгыы көрдүүргэ көмөлөспүттэрэ.
— Ыраахтааҕы Вифлеемҥэ төрүөхтээх. Библияҕа пророк Михей кинигэтигэр оннук суруллубут.
— Вифлеем мантан адьас чугас, — диэн Ирод тас дойдуттан ыалдьыттарыгар быһаарбыта. — Өскөтүн күн иккис аҥаарыгар эһиги атынан соҕурууну тутуһан айаннаатаххытына, хараҥарыан иннинэ тиийиэххит. Барытын үчүгэйдик көрүҥ-истиҥ, төннөргүтүгэр миэхэ сылдьан ааһаарыҥ уонна барытын кэпсээриҥ. Мин саҥа төрөөбүт Ыраахтааҕыга эмиэ кэһиибин ыытыахпын баҕарабын.
Ирод итини этэригэр өһүөннээх мичээрин нэһиилэ кистээбитэ. Кини Оҕоҕо тугу да биэрэр санаата суоҕа, Кинини өлөрөр былааннааҕа. Ону мындыр өйдөөхтөр, биллэн турар, сэрэйбэтэхтэрэ.
Үөрэн-көтөн айаҥҥа туруммуттара. Вифлеемҥэ тиийэллэригэр, хайыы-үйэ хараҥаран, халлааҥҥа сулустар тахсыбыт этилэр. Мындыр өйдөөхтөр баһаам элбэх сулустар ортолоругар кинилэри айаннарын тухары сирдээбит сулуһу көрөн олус үөрбүттэрэ. Сулус кинилэр үрдүлэринэн устан ааһан Кыһыл Оҕо баар сиригэр тохтообута.
— Манна буолуохтаах, — диэбиттэрэ кинилэр. — Чуолаан бу дьиэҕэ! Таҥара биһиэхэ суолбутун ыйан биэрдэ!
Иосиф мааны дьон кинилэр кыра дьиэлэригэр киирэн кэлбиттэригэр олус соһуйбута. Кинилэр Мариялыын маннык сололоох, ыраах сиртэн кэлбит ыалдьыттары хаһан даҕаны көрсүбэтэхтэрэ.
— Биһиги саҥа төрөөбүт Израиль Ыраахтааҕытын көрдүүбүт! — диэбиттэрэ ыалдьыттар.
— Оҕо онно сытар, — диэн баран Иосиф Кыһыл Оҕону ыйбыта.
Маннык дьоһун көрүҥнээх, билиилээх-көрүүлээх, мааны таҥастаах дьон кыра Иисус иннигэр сөһүргэстии түһэн, Таҥараҕа курдук сүгүрүйэллэрин көрөр олус дьикти этэ.
Ол кэннэ туох буолбутай? Мындыр өйдөөхтөр сыаналаах бэлэхтэрин: кыһыл көмүһү, ладаны уонна смирнаны — хостообуттара, Иисуска бэлэхтээбиттэрэ.
Бэлэхтэрин биэрэн, Кыһыл Оҕону, Марияны уонна Иосибы кытта быраһаайдаһан баран, дьоһун ыалдьыттар тахсан барбыттара.
Мындыр өйдөөхтөртөн биирдэстэрин түүлүгэр Таҥара Ирод дьиҥ ис санаатын арыйбыта.
— Таҥара түүлбэр кэлэ сырытта, — диэн кини доҕотторугар кэпсээбитэ.
— Ирод ыраахтааҕы хара санаалааҕын эттэ. Кини Кыһыл Оҕоҕо бэлэх биэрэр буолбакка, куһаҕаны оҥорор санаалаах эбит. Ол иһин биһиги дыбарыаска тиийэрбит табыллыбат.
Онон кинилэр, тыйыс ыраахтааҕыга Кыһыл Оҕону булбуттарын эппэккэ, дойдуларын диэки айаннаабыттара.
Сарсыҥҥы түүнүгэр Таҥара аны Иосиф түүлүгэр киирбитэ, ойоҕун уонна Уолун ылан Египеккэ куотарыгар эппитэ. Иосиф уһуктаат, биир да мүнүүтэ уһаабакка, Марияны кытта кырачаан Иисуһу ылан, түүн ортото айаҥҥа туруммуттара.
Египеккэ айан ыраах этэ. Таҥара кинилэри улахан алдьархайтан быыһаабытын кэлин өйдөөбүттэрэ: Ирод мындыр өйдөөхтөр киниэхэ тугу да эппэтэхтэриттэн олус уордайан, Вифлеемҥэ уонна тулатыгар олорор икки саастарыгар диэри уолаттары барыларын өлөрөргө соруйбут. Оҕолор ортолоругар саҥа төрөөбүт Ыраахтааҕы баар буолуо дии санаабыт. Ол эрээри Иисус куттала суох сиргэ тиийбитэ ырааппыт этэ. Сотору кэминэн Ирод өлбүтэ.
Ирод өлбүтүн кэннэ Таҥара Иосифка өссө биир түүлү ыыппыта. Онно куттал ааста, онон Израильга төннүөххүтүн сөп диэн Аанньалынан этиттэрбитэ.
Иосиф эмиэ хомуммута, Марияны уонна Иисуһу ылбыта уонна кинилэр дойдуларыгар Назарекка төннүбүттэрэ. Христос оҕо уонна эдэр сааһа чуолаан бу куоракка ааспыта.
Ыйытыктар:
1) Мындыр өйдөөхтөр туох дьиктини халлааҥҥа көрбүттэрий?
2) Кинилэр Иерусалимҥа кими булар санаалаах эбиттэрий? Кимиэхэ кэлбиттэрий? 3) Туох бэлэх Иисуска аҕалбыттарый?