Валтасар малааһына

Навуходоносор ыраахтааҕы өлбүтүн кэннэ, Вавилон ыраахтааҕытынан кини уола Валтасар буолбута.

Кини бырааһынньыктыырын уонна кыһалҕата суох бириэмэтин атаарарын сөбүлүүрэ. Ол да иһин, өстөөхтөрө Вавилон куораты тулалаабыт кэмнэригэр, дыбарыаска улахан малааһын оҥорбута.

Дойду тыһыынчанан биллиилээх тойоно арыгы үрүйэлии сүүрүгүрэр бырааһынньыгар кэлбиттэрэ. Арыгы испит Валтасар аҕата Навуходоносор Иерусалим Таҥаратын дьиэтиттэн аҕалбыт кыһыл уонна үрүҥ көмүс иһиттэрин аҕалалларыгар соруйбута. Ыраахтааҕы уонна ыалдьыттар сибэтиэй иһиттэртэн арыгы испиттэрэ уонна өстөөхтөртөн быыһыахтара дии санаан, бэйэлэрин эмэгэттэрин хайҕаан барбыттара.

Эмискэ дьиэ иһигэр уу чуумпу буола түспүтэ. Биир эркиҥҥэ киһи илиитэ таайтарыылаах тыллары суруйарын ыраахтааҕы уонна кини ыалдьыттара көрөн, уолуйан хаалбыттара. Ол суругу ким даҕаны ааҕар да, өйдүүр да кыаҕа суох этэ. Ыраахтааҕы сирэйэ кубарыйа түспүтэ, тобуктара титирэстээн барбыттара. Кини эркиҥҥэ суруллубут тыллар суолталарын өйдөөбөтөҕө гынан баран, бу көстүү туох да үчүгэйи аҕалбатын бигэтик билэрэ.

Валтасар ыраахтааҕы Вавилон өркөн өйдөөхтөрүн уонна билгэһиттэрин ыҥыралларыгар соруйбута. Бу суругу сатаан аахпыт уонна быһаарбыт киһиэхэ араас үтүөнү барытын эрэннэрбитэ эрээри, өркөн өйдөөхтөр кыайан быһаарбатахтара. Онуоха Валтасар ийэтэ саарыстыбаҕа Даниил диэн ааттаах Таҥара тыынынан салайтарар киһи баарын эппитэ. Навуходоносор ыраахтааҕы, өссө бэйэтин кэмигэр, кинини дойдутун өркөн өйдөөхтөрүн баһылыгынан анаабыта.

Даниилы аҕалбыттарыгар ыраахтааҕы эппитэ:

– Мин эйиэхэ Таҥара тыынынан салайтарар мындыр өй баарын истибитим. Вавилон өркөн өйдөөхтөрө бу тыллар суолталарын кыайан быһаарбатылар. Өскөтүн эн быһаардаххына, эйигин улахан наҕараада күүтэр.

Онуоха Даниил хоруйдаабыта:

– Бэлэхтэриҥ бэйэҕэр хааллыннар, оттон ытыктабылгын атын киһиэхэ биэр! Мин онто да суох туох суруллубутун ааҕыам уонна суолтатын быһаарыам.

Даниил салгыы эппитэ:

– Таҥара бары ыраахтааҕылары уонна норуоттары бас билэр. Ол эрээри эн, Валтасар, Таҥара иннигэр бэйэҥ сүрэххин арыйбатаххын. Ол оннугар үрдүктүк сананаҥҥын уонна баламаттык быһыыланаҥҥын, бэйэҥ баайдаргын уонна ойохторгун кытта Таҥара дьиэтин сибэтиэй иһиттэриттэн арыгы испиккит. Эбиитин кыһыл, үрүҥ көмүс, мас, таас, көрбөт да, истибэт да таҥараларгытын арбаабыккыт. Оттон эйиэхэ олоҕу биэрбит уонна олоҕуҥ суолун ытыһыгар тута сылдьар Таҥараны айхаллаабатыҥ. Ол иһин Киниттэн илии кэлэн бу тыллары суруйбут: МЕНЕ, МЕНЕ, ТЕКЕЛ, УПАРСИН. Ити тыллар суолталара маннык: «Таҥара эн ыраахтааҕылыыр сылларгын ааҕан таһаарбыт уонна бүтэһик күҥҥүн биллэрбит. Эйигин ыйааһыҥҥа ыйаан олус чэпчэкигин көрбүт. Саарыстыбаҥ икки аҥы араарыллан мидяннарга уонна перстэргэ бэрилиннэ».

Ол түүн Валтасары өлөрбүттэрэ, оттон Вавилон саарыстыбата Кир диэн Персия ыраахтааҕытыгар былдьаммыта. Ити курдук модун күүстээх Вавилон саарыстыбата эстибитэ.

Ыйытыктар:

1) Вавилону өстөөхтөрө төгүрүйбүт кэмнэригэр Валтасар

ыраахтааҕы тугу гыммытый?

2) Малааһын кэмигэр туох иһиттэн арыгы испиттэрий?

3) Валтасар уонна кини ыалдьыттара туох дьикти көстүүтүн көрбүттэрий? Ким ону Валтасарга быһаарбытый?

4) Валтасар сүрүн кыһалҕата тугуй? Кини хайдах буолбутуй?