Даниил хахайдардаах хаспахха

Перстэр уонна мидяннар бирикээстэрэ хаһан да кэһиллибэтинэн биллэрэ. Оннооҕор бэйэтэ укаас таһаарбыт ыраахтааҕы уларытар кыаҕа суох этэ. Биллэн турар, Даниил сотору кэминэн саҥа сокуон тахсыбытын истибитэ. Ол да үрдүнэн уруккутун курдук күҥҥэ үстэ Таҥара иннигэр тобуктаан олорон үҥэрэ. Даниил үҥэр хоһун түннүктэрэ аһаҕас буолан, уулуссаҕа баар дьоҥҥо кини куолаһа дьэҥкэтик иһиллэрэ. Бэрээдэги көрөөччүлэр кини дьиэтигэр тоҕо анньан киирэн, Даниилы тутан ылбыттара.

Сотору буолаат кинилэр Дарий ыраахтааҕы иннигэр туран тугу көрбүттэрин уонна истибиттэрин кэпсээбиттэрэ. Ыраахтааҕы олус санаарҕаабыта.

– Хайдах оннук буолуой? — диэбитэ Дарий. — Эһиги мин доҕорбун уонна сыаналыыр кинээспин холуннараргыт сатаммат… Мин итини мээнэ хаалларыам суоҕа!

– Улуу ыраахтааҕы, биһиги киниэхэ туох да куһаҕаны баҕарбаппыт! — диэн эр санаатын киллэрэн эппитэ кинилэртэн биирдэстэрэ. — Ол эрээри сокуон ону ирдиир.

– Сымыйалыы тураҕын! — хардарбыта ыраахтааҕы. — Эһиги Даниилы суох гыныаххытын баҕаран, ити уурааҕы миэхэ баттаппыт эбиккит! Мин харахпыттан киэр буолуҥ!

Дарий хайдах гыныан булбатаҕа. Күнү быһа ол толкуйугар сылдьыбыта, сүбэһиттэрин уонна доҕотторун кытта сүбэлэспитэ. Ол гынан баран уураах тутуһуллуохтаах, ким да атын суолу тобулбатаҕа. Санааҕа ылларбыт ыраахтааҕы хайыы-үйэ хахайдардаах хаспах иннигэр турар Даниилга тиийбитэ. Буруйдааҕы дьүүллээн өлөрөллөрүгэр, хахайдар өссө суостаах буоллуннар диэн, кинилэри хас да күн аһаппатах этилэр.

Дарий өрө тыынан баран илиитин Даниил санныгар уурбута.

– Эн мэлдьи сулууспалыыр Таҥараҥ эйиэхэ көмөлөстүн. Оттон мин хайдах да гынар кыаҕым суох.

Ыраахтааҕы бэлиэ биэрбитигэр Даниилы хаспахха бырахпыттара.

Күнү быһа Дарий тугу да аһаабатаҕа, оттон түүнүн кыайан утуйбатаҕа. Күн тахсаатын кытта кини хахайдардаах хаспахха тиийбитэ.

– Даниил! — ыраахтааҕы салҕалаабыт куолаһынан ыҥырбыта. — Даниил, тыыннааххын дуо? Эйигин Таҥараҥ быыһаата дуо?

Хаспахтан Даниил симик куолаһа иһиллибитэ:

– Тыыннаахпын, мин ыраахтааҕым! Таҥара Бэйэтин Аанньалын ыытан хахайдар айахтарын саппыта, ол иһин кинилэр миэхэ туох да куһаҕаны оҥорботулар.

Даниилы сонно тута хаспахтан таһаарбыттара, кини туга да эмсэҕэлээбэтэх этэ. Ыраахтааҕы олус үөрбүтэ, дууһалыын чэпчээбитэ. Дыбарыаһыгар төннөөт, кини Даниилга куһаҕаны оҥорорго соруммут дьону бэйэлэрин, уһаппакка эрэ, хахайдардаах хаспахха быраҕалларыгар дьаһайбыта. Ол кэннэ дойду тойотторугар барыларыгар маннык илдьити суруйан ыыппыта:

– Мин саарыстыбам олохтоохторугар бука барыгытыгар Даниил Таҥаратыгар сүгүрүйэргитигэр соруйабын, тоҕо диэтэр, Кини тыыннаах Таҥара. Кини быыһыыр уонна дьиктилэри оҥорор кыахтаах. Кини Саарыстыбата миэнинээҕэр быдан улахан уонна үйэлэр тухары баар буолуо.

Ыйытыктар:

1) Даниил Дарий саҥа уурааҕын истэн баран хайаабытый?

2) Дарий Даниилы хахайдардаах хаспахха быраҕыахтарын иннинэ

туох диэбитий?

3) Дарий Даниил быыһаммытын кэннэ туох диэн уурааҕы

таһаарбытый?