
Каин уонна Авель
Библия, Төрүттэнии кинигэ 4 түһүмэҕэ
Адам уонна Ева үүрүллэн баран, Едем саадын тас өттүгэр олохсуйбуттара. Кинилэр икки уол оҕоломмуттара — Каин уонна Авель. Уолаттар эмиэ аҕаларын курдук ыарахан үлэҕэ сылдьаллара. Каин сир оҥороро, оттон Авель хой үөрүн маныыра.
Манна Таҥара ырайга бодоруһарын курдук кинилэрдиин элбэхтэ алтыспата. Ол эрээри биирдэ эмэ кэпсэтэрэ, көрдөһөллөрүн көҥүллүүрэ.
Биирдэ Каин уонна Авель Таҥараҕа бэлэх оҥоруохха дэспиттэрэ. Каин сир аһыттан бэлэх илдьэ кэлбитэ, Авель буоллаҕына бастыҥ хой оҕотун аҕалбыта. Айыы Тойон Таҥара Авель бэлэҕин ылбыта, оттон Каин киэнин суох. Киһи хайдах сүрэхтээх Киниэхэ кэлэрэ Таҥараҕа улахан суолталаах! Оттон Каин сүрэҕэр туох эрэ буола турара. Каин олус кыыһырбыта, сирэйэ күлүгүрбүтэ уонна быраатын ордугургуу санаабыта.
Таҥара Каин сүрэҕин көрбүтэ уонна киниэхэ тохтуур, толкуйданар кыах биэрбитэ. «Туох буоллуҥ? Эн кутталга түбэспиккин, сүрэххин көрүнүөххүн наада. Мөкү санаа эйигин баһылаары гыммыт, ону искэр киллэримэ», — диэбитэ Таҥара. Ол эрээри Каин Кинини истибэтэҕэ. Кини Таҥараҕа таптала Авель киэнин курдук күүстээх буолбатах этэ. Каин ордук бэйэтин таптыыра.
Төһөнөн Каин Авель туһунан элбэхтик саныыра да, оччонон киниэхэ өһүрэрэ күүһүрэн испитэ. Ол түмүгэр алдьархай ааҥнаабыта. Биирдэ хонууга сылдьан Каин быраатын үрдүгэр түһэн өлөрөн кэбиспитэ. Авель хаана сиргэ тохтубута. Кини бу сиргэ өлбүт бастакы киһи буолбута. Ити курдук Каин өс санаата быраатын өлөрүүгэ тиэрдибитэ.
Сотору Каин Таҥара куолаһын истибитэ:
— Быраатыҥ Авель ханна баарый?
— Билбэтим, — диэбитэ өһүөннээх Каин. — Мин киниэхэ харабыл буолбатахпын!
Онуоха Таҥара эппитэ:
— Быраатыҥ хаана сиргэ тохтубутун көрдүм. Аньыы эйигин баһылыырын эн көҥүллээтиҥ, бу иһин Мин эйигин сэмэҕэ тардабын. Эн дьиэҕин хаалларыаҥ, үйэҥ тухары сири-дойдуну кэрийэр кэриим буолуоҕуҥ уонна уоскулаҥы ханна да булуоҥ суоҕа.
Ол кэннэ Каин Таҥаралыын кэпсэппит сирин хаалларан киэр барбыта.
Ити курдук Адам уонна Ева икки уолларыттан маппыттара. Биирдэстэрэ кэриим буолбута, оттон иккиһэ өлбүтэ. Авелы сүтэрэн хайдах курдук ытаабыттарын-соҥообуттарын киһи сатаан эппэт! Баҕар, Каин өс санаатыттан өссө ордук күүскэ хоргуппуттара буолуо. Тоҕо кинилэр адьарай албаһыгар киирэн биэрэн бобуулаах аһы сиэбиттэрэй?! Өскөтүн кинилэр амсайбатахтара эбитэ буоллар, Таҥараны кытта алтыһар дьоллорун сүтэриэ суох, Едем саадыгар олорор буолуох этилэр. Оччоҕо Каин аньыы санааҕа баһылатыа суох, оттон Авель тыыннаах буолуо этэ.
Кэлин Каин ойох ылан оҕоломмута. Кини оҕолоро кырыктаах, киҥнээх сүрэхтээх этилэр. Кинилэр Таҥараны сөбүлээбэттэрэ уонна Кини тылын истибэттэрэ. Оттон Таҥара Адамы уонна Еваны аһынан кинилэргэ өссө биир оҕону биэрбитэ. Ол уол Таҥараҕа эрэллээх этэ; кини аата — Сиф. Адамнаах Еваҕа Таҥара ити бэлэҕэ олус суолталааҕа, тоҕо диэтэр, Каин удьуоруттан Быыһааччы тахсыбатын кинилэр билэллэрэ. Оттон Сиф оҕолоро Таҥараны таптыыллара.
Дьэ ити курдук аан дойдуга икки аҕа ууһа олохсуйбута: Каин удьуора уонна Сиф удьуора. Библия Сиф удьуорун Таҥара оҕолоро, оттон Каин удьуорун киһи оҕолоро диэн ааттыыр.
Ыйытыктар:
1) Тоҕо Таҥара Авель бэлэҕин ылбытый, оттон Каин бэлэҕин ылбатаҕый?
2) Каин тугу оҥордо уонна тоҕо?
3) Сиф төрөөһүнэ тоҕо улахан суолталаах этэй?