Адам аньыыга охтуута

Таҥара халлааны айарыгар Аанньаллары эмиэ айбыта. Кинилэр халлааҥҥа олорон Таҥараҕа көмөлөһөллөрө. Арай биирдэ кинилэртэн биирдэстэрэ Люцифер Таҥараҕа утары турбута. Тоҕо диэтэр, кини Айааччытын курдук модун кыахтаах буолуон баҕарбыта. Бу өрө турууга элбэх аанньал кыттыспыта. Ол иһин Таҥара кинилэри халлаантан им балай аллараа дойдуга бырахпыта. Таҥараҕа утары барбыт Аанньал адьарай диэн ааттаммыта, киниэхэ кыттыспыт Аанньаллар баһылыктара буолбута. Адьарай Адамнаах Ева аньыыны оҥордохторуна өлөллөрүн уонна үөдэн түгэҕэр түһэллэрин билэрэ. Кини дьону абааһы көрөрө уонна кинилэри Таҥараны кытта иирсиһиннэриэн баҕарара. Биирдэ өйүгэр маннык санаа көтөн түспүтэ: «Мин кинилэри Таҥара боппут үтүөнү уонна мөкүнү билэр мас аһыттан амсайалларыгар угуйуоҕум». Адьарай моҕой дьүһүнүн ылынан Едем саадыгар сыыллыбыта…

Арай биирдэ Ева үтүөнү-­мөкүнү билэр мас аттыгар сылдьан ким эрэ саҥатын истибитэ:

— Ева!

— Ким миигин ыҥырарый? — дьахтар куттаммыта. Арай көрбүтэ моҕой сыыллан иһэр эбит.

— Таҥара эһигини бу илгэ быйаҥ саад мастарын аһын сиэмэҥ диэн боппута кырдьык дуо? — диэн ыйыппыта моҕой.

— Суох, Кини итинник диэбэтэҕэ, — диэн хоруйдаабыта Ева. — Биһиги бу мастан ураты хайа баҕарар мас аһын сиэхпитин сөп. Бу мас аһын амсайдахпытына өлөбүт.

— Суох, ончу өлүөххүт суоҕа, — диэбитэ моҕой. — Таҥара эһигини маһы тыыппатыннар диэн итинник этэр. Өскөтүн бу мас аһын амсайдаххытына, билэргит-­көрөргүт эбиллэрин, бэйэҕит Таҥара тэҥэ буоларгытын уонна үтүөнү мөкүттэн араарар кыахтанаргытын Кини билэр.

Итини этээт, моҕой сүтэн хаалбыта. Ева мас аһын сэҥээрэн көрбүтэ, Таҥара курдук кыахтаах буолар санаа кини өйүн сүүйбүтэ. Ева сэрэнэн-­сэрэнэн мас аһын таарыйан көрбүтэ — туох даҕаны куһаҕан буолбатаҕа. Онтон эрдийэн мас аһын туура тардан ылан амсайан көрбүтэ. Ева өлөн түспэтэҕэ! Бэл диэтэр, өссө минньигэс курдуга. Бу кэмҥэ Адам тиийэн кэлбитэ.

— Адам, эн эмиэ амсай, — диэбитэ Ева. — Мин бобуулаах мас аһын сиэтим даҕаны, көрөрүҥ курдук, тыыннаахпын!

Адам өр кэтэһиннэрбэтэҕэ, мас аһын ылан эмиэ амсайбыта. Хайалара да өлбөтөҕө. Ол эрээри улахан уларыйыы тахсыбыта, итинтэн ыла сиргэ өлүү диэн баар буолбута, оттон киһи сүрэҕэр аньыы киирбитэ. Аньыы диэн Таҥараны истибэт буолуу, Кини тылын кэһии буолар. Оттон өлүү — аньыыны оҥоруу иэстэбилэ. Итинэн дьон толору дьоллоох олоҕо тохтообута. Адьарай итини эрэ ситиһэ сатыыра. Эмискэ Адамнаах Ева сыгынньахтарын өйдөөн көрөн, бэйэ-бэйэлэриттэн кыбыстан, мас сэбирдэхтэринэн таҥас оҥостубуттара. Бастакы дьон эрэллээхтик санана сылдьыбыт бэйэлэрин туох эрэ биллибэт иэйии аймаабыта — бу буруйу оҥоруу бэлиэтэ этэ.

Киэһэ Таҥара саадка кэлбитигэр Кини атаҕын тыаһын истэн Адамнаах Ева мастар быыстарыгар саһан хаалбыттара. Бу иннинэ Таҥара кинилэргэ Доҕордоро буолара, оттон билигин Киниттэн куттаналлара. Аньыы киһи Таҥараны кытта үтүөкэн сыһыанын урусхаллаабыта. Эрдэ кинилэр Таҥаралыын эрэли, тапталы кытта көрсүһэллэрэ, оттон билигин кутталларыттан саһалларыгар эрэ тиийбиттэрэ.

Таҥара чугаһаабыта, кинилэри дорҕоонноохтук ыҥырбыта:

— Адам, ханна бааргыный?

Таҥара Адамы сатаан булбакка ыҥырар буолбатах этэ, Кини барытын билэр-­көрөр эбээт. Таҥара кинилэри көрдүүрүн өйдөөтүннэр диэн ыҥырбыта.

— Манна баарбын! — диэн Адам сэрэнэн хардарбыта, Таҥараттан саһа сатыыр олуона быһыы буоларын өйдөөбүтэ — Эн саҥаҕын истэн баран сыгынньахпыттан кыбыстыбытым.

— Ким эйигин сыгынньаххын диэтэ? — Таҥара ыйыппыта. — Бу күҥҥэ диэри эн онтон кыбыстыбат этиҥ дии. Арааһа бобуулаах мас аһын амсайбыккын быһыылаах.

Адам кыбыстан Таҥара хараҕын кыайан утары көрбөтөҕө.

— Бу кини… Эн миэхэ биэрбит ойоҕуҥ амсаппыта, — диэбитэ оргууй Адам.

— Тоҕо эн оннук быһыыланныҥ? — диэн Таҥара Еваттан ыйыппыта.

— Ити моҕой миэхэ ону-маны эрэннэрэн албыннаабыт, — диэн Ева бэйэтин көмүскэммитэ. — Кини албыныгар киирэн биэрбиппин.

Онуоха Таҥара моҕойго эппитэ:

— Итинник быһыыланан эн кырыыска бардыҥ! Үйэ тухары дьон эн өстөөхтөрүҥ буолуохтара. Биир үтүө күн эйигин хотор Ким эрэ көстүөҕэ!

Адамнаах Ева Таҥара тугу этэрин кыайан өйдөөбөтөхтөрө. Кэлин аньыыны утары Таҥара Быыһааччыны ыытыаҕын кинилэр билбэт этилэр.

«Аны дьон үтүөнү уонна мөкүнү араараллар, — дии санаабыта Таҥара. — Кинилэр Мин курдук буолуохтарын баҕараллар, ол эрээри мөкүгэ утарсар кыахтара суох, мөлтөхтөрө бэрт. Онон кинилэр аны олох маһын аһыттан амсайыахтарын Мин баҕарбаппын».

— Эһиги Едем саадыттан тэскилииргэ тиийэҕит! — диэн Таҥара Адамнаах Еваҕа эппитэ. — Ева, эн оҕолордонуоҕуҥ. Ол эрээри кинилэри төрүүргэр ыарыыны көрсүөҕүҥ. Оттон эн, Адам, бэйэҕин уонна дьиэ кэргэҥҥин аһатаары хара көлөһүҥҥүн тоҕуоҕуҥ. Эн бааһыналаргар хатыылаах эрбэһин, сыыс оту үгүөрүтүк үүнүөҕэ, олоҕуҥ тухары уоскулаҥы билиэҥ суоҕа. Өллөххүнэ этиҥ-сииниҥ сири кытта сир буолуоҕа, сиртэн-­буортан үөскээтэҕиҥ дии.

Дьон ырайтан барыахтарын иннинэ Таҥара кинилэргэ тирииттэн таҥас оҥорон биэрбитэ. Төһө да кини тылын истибэтэхтэрин иһин, Таҥара кинилэргэ көмөлөспүтэ. Ол эрээри Таҥара аттыгар буолар дьолтон дьон маппыта.

Ити курдук Адам уонна Ева ырайтан үүрүллүбүттэрэ. Таҥара Едем саадын, олох маһын харабыллата Херувимы уонна уоттаах батаһы туруорбута. Онтон ыла дьон быйаҥнаах Едем саадын тас өттүгэр олохсуйбута. Ол гынан баран… Таҥара кинилэргэ Быыһааччыны эрэннэрбитэ!

Ыйытыктар:

1) Адам уонна Ева ханнык мас аһын амсайаллара

бобуулаах этэй?

2) Ити мас аһын амсайарга Еваҕа ким сүбэлээбитэй?

3) Таҥара Адамҥа уонна Еваҕа тугу эрэннэрбитэй?