
Кыһыл байҕал нөҥүө
Библия, Тахсыы кинигэ 13:20-22, 14, 15:1, 22 түһүмэхтэрэ
Израиль норуота Египет сириттэн тахсаатын кытта, фараон кинилэри босхолоон ыыппытын тута кэмсиммитэ.
— Ситэн ылан, төттөрү аҕалыахха, накаастыахха наада! — диэн сэрииһиттэрин дьаһайбыта.
Ох саалаах сэрииһиттэр сыыдам аттарга көлүллүбүт икки көлүөһэлээх колесницаларга олорон, Израиль норуотун эккирэппиттэрэ.
Израиль дьоно Ханаан сиригэр айаннаан испиттэрэ, кинилэргэ Таҥара айанныыр суолларын Бэйэтинэн көрдөрөрө, былыт остуолба буолан иннилэригэр иһэрэ, түүҥҥү кэмҥэ остуолба уот буолара. Күнүһүн былыт кинилэри өҥүрүк куйаастан хаххалыыра, оттон хараҥардаҕына уот буолан суолларын сырдатара. Былыт тохтоотоҕуна, Моисей дьаһалынан, дьон отууларын туруоран сынньаналлара, оттон былыт хамсаатар эрэ, туран батыспытынан бараллара.
Ити курдук айаннаан кинилэр Кыһыл байҕал кытылыгар тиийэн тохтообуттара. Сынньанаары отууларын саҥа туруора сырыттахтарына, кэннилэригэр ат туйаҕын тыаһа, дьон айманар саҥата иһиллибитэ. Колесницалаах аттарынан фараон элбэх сэрииһитин кытта кинилэр диэки көтүтэн иһэрин көрө түспүттэрэ. Бу фараон кинилэри Египеккэ төнүннэрээри эккирэтэн иһэрэ.
Еврейдэр чугаһаан эрэр колесницалары көрөн, чочумча таалан турбуттара. Хайдах гыныахха? Иннилэригэр — байҕал, кэннилэригэр — фараон сэриитэ ситэн иһэрэ. Кинилэр уолуйа куттаммыттара, Моисейы хомуруйан киирэн барбыттара:
— Тоҕо эн биһигини бу кумах куйаарга өлөртөрө аҕаллыҥ? Манна кэлэн буору уобардааҕар Египеккэ кулут буолан олорбуппут ордук буолуо этэ.
Ити курдук халы-мааргы махтала суох быһыыга Моисей кыһамматаҕа, холкутук эппитэ:
— Куттанымаҥ! Таҥара хаалларыа суоҕа, эһиги тускутугар хайдах Бэйэтинэн туруулаһарын көрүөххүт. Онон уоскуйуҥ!
Эппит тылын дуораана сүтэ илигинэ дьикти көстүү буолбута. Күнү быһа Израиль норуотугар суолу ыйбыт былыт остуолба сыҕарыйан, еврейдэр уонна египтяннар ыккардыларыгар киппэ эркин былыт буола кубулуйбута. Египет дьоно ити дьикти көстүүттэн дьааххаммыта, фараон былыт ааһыар диэри кэтэһэргэ сэрииһиттэрин дьаһайбыта.
Былыт Египет дьонугар төһөнөн ыаһыра барыарар да, соччонон Израиль норуотугар чаҕылхайдык суолларын сырдатара. Кинилэр кутталлара арыычча уҕараабыта. Ол да буоллар, салгыы хайдах буолаллар? Бары Моисей диэки хайыспыттара, онуоха Таҥара киниэхэ эппитэ:
— Тайаххын өрө уунан байҕал диэки далай, оччоҕуна Израиль норуота байҕалы хааман туоруоҕа.
Моисей кытылга туран илиитин ууммутугар уу күүгэннирбитэ, тыал бөҕө түспүтэ, күүһүрдэр-күүһүрэн испитэ. Балысхан тыал ууну икки аҥыы силэйбитэ, байҕал түгэҕэр киэҥ кураанах балаһа көстүбүтэ. Иннилэригэр байҕал түгэҕинэн ааһар суол тахсыбыта, суол икки өттүгэр тыал үрдүк уу эркиннэрин оҥорбута. Дьэ, Таҥара дьиктитэ! Израиль дьоно санаата көтөҕүллүбүтэ. Дьиэ кэргэнинэн биир-биир байҕалы туоратар сииктээх суолунан Моисейы батыһан барбыттара.
Эркин буолан хаххалаабыт былыт аа-дьуо үөһэ тахсыбытыгар, Египет дьоно аттарын тиэтэппиттэрэ, байҕалы курдаттыы ааһар кураанах суолу көрөн, ол устун тэптэрбиттэрэ. Сотору буолаат, колесницалара инчэҕэй кумахха батыллан барбыттара, ол да буоллар фараон харса суох сэриитин иннин диэки үүрэн испитэ. Ити кэмҥэ Израиль норуота байҕалы туораан кытылга тахсыбыта. Моисей байҕал диэки эргиллэн тайаҕын аллара түһэрбитэ. Тыал сонно тохтообута, байҕал уута оннугар түспүтэ. Еврейдэр таалан байҕалы одуулаан турбуттара. Египет дьоно көстүбэт этилэр, арай колесницаларын кырамталара ууга уста сылдьаллара.
Израиль дьонугар өрөгөй үүммүтэ, Моисейы кытта бары бииргэ айхал ырыатын ыллаабыттара.
— Айыы Тойон — мин араҥаччылааччым, быыһааччым! Кини — мин албан аатым! Кини — мин Таҥарам, ол иһин Кини аатын мэлдьи айхаллыы туруом!
Кэпсэтиигэ ыйытыылар
3 ыйытыыТоҕо Египет дьоно Израиль норуотун эккирэппиттэрий?
Фараон сэрииһиттэрин Таҥара хайдах тохтоппутуй?
Таҥара байҕалы хайдах икки аҥыы силэйбитий?