Умайа турар ыарҕа

Умайа турар ыарҕа

Библия, Тахсыы кинигэ 3-12 түһүмэхтэрэ

Биирдэ Моисей Синай хайатын аттыгар хой үөрүн маныы сылдьыбыта. Арай көрдөҕүнэ хатыылаах ыарҕа умайа турара. Моисей соһуйбута уонна чугаһаан кэлэн көрбүтэ: «Тугун дьиктитэй, ыарҕа бүтүннүү уотунан умайар уонна умайан бүтэн хаалбат!». Эмискэ ким эрэ саҥата иһиллибитэ:

— Моисей! Моисей! Мин Авраамныын, Исаактыын уонна Иаковтыын алтыспыт Таҥара буолабын. Египеккэ Израиль норуотун кыланыытын иһиттим. Ол иһин кинилэри Мин кулуттааһынтан босхолоон, үүт уонна мүөт сүүрүгүрэр сиригэр Ханааҥҥа аҕаларга сананным. Онно эйигин аныыбын: фараоҥҥа тиийэҥҥин Израиль норуотун Египеттэн таһаар. Куттаныма, Мин эйигин кытта буолуоҕум!

— Тоҕо миигин? Өскөтүн мин норуоппар тиийэн, өбүгэлэргит Таҥарата миигин эһиэхэ ыытта диэтэхпинэ, ол Таҥараҥ кимий диэн ыйытыахтара.

— Мин Авраамныын, Исаактыын уонна Иаковтыын алтыспыт Таҥара буолабын. Мин ханна баҕарар баар Соҕотох Таҥарабын! — диэбитэ умайа турар ыарҕаттан иһиллэр саҥа.

— Мин тылым ууһа суох уонна бөлүөстүгэс саҥалаахпын, миигин норуотум истиэ суоҕа, буолаары буолан фараон истиэ дуо? — диэбитэ Моисей.

— Киһи аймаҕы айбыт, саҥарарга үөрэппит Мин буолбатах этэ дуо? Эн саҥараргын көннөрөр, дьону кытта кэпсэтэргэр сөптөөх тыллары булан биэрэр миэхэ ыарахана суох, — диэбитэ Таҥара.

Ол да үрдүнэн Моисей сөбүлэспэтэҕэ:

— Атын киһини булбутуҥ ордук буолуо!

Онуоха Таҥара уордайбыта:

— Суох, Моисей, эн итини оҥоруохтааххын! Өскөтүн саҥараргыттан куттанар буоллаххына, убайгын Аарону көмө гына илдьэ бар, кини эйигиттэн ордуктук саҥарыаҕа. Ол гынан баран Мин ыыппыт илдьитим эн буолуоҥ уонна Израиль норуотун кулуттааһынтан эн таһаарыаҥ!

Моисей сөбүлэһэн, Таҥара эппитин толоро Египеккэ төннүбүтэ. Моисейдаах Аарон фараоҥҥа тиийэннэр еврейдэри кулуттааһынтан босхолоон ыытарын туһугар көрдөһө сатаабыттара да, кини буолумматаҕа. Еврейдэр үлэлэрэ ыараатар ыараан, кинилэргэ сыһыан мөлтөөтөр мөлтөөн испитэ. Таҥара фараоҥҥа уонна Египет сиригэр уон иэдээни ыыппыта: айылҕа саахалларын, буортулааччы харамайдары уонна араас ыарыылары. Ол да үрдүнэн фараон Израиль норуотун босхолоон, баҕалаах сирдэригэр ыытар санаата суоҕа.

Таҥара Моисей нөҥүө хас биирдии ыал чэгиэн эттээх-­сииннээх хой оҕотун Пасхаҕа өлөрөрүгэр соруйбута. Пасха диэн тыл «тумнан ааһыы» диэн суолталаах. Кинилэр күн киириитигэр ааннарын холуодатын хой оҕотун хаанынан сотуохтаахтара. Ол түүн ким даҕаны дьиэтиттэн тахсыа суохтааҕа, тоҕо диэтэр, Таҥара Аанньала Египет үрдүнэн ааһан иһэн, хас биирдии ыал бастакы оҕотун өлөрүөхтээҕэ. Оттон ааннарын холуодата хааннаах дьиэлэри Кини тумнан ааһыахтааҕа.

— Аһыахпыт иннинэ өссө биири оҥоруохтаахпыт: хас биирдиибит айаҥҥа турунардыы таҥныахтаах уонна илиитигэр мас тайахтаныахтаах. Хой оҕотун этин ыксалынан хабыалыахтаахпыт. Бу Таҥара Пасхата буолар. Таҥара биһиэхэ бу күнү көлүөнэттэн көлүөнэҕэ хас сыл аайы бырааһынньык оҥостон бэлиэтиирбитин эрэйэр, — диэбитэ дьиэ хаһаайына.

Дьиэ кэргэн аһаары остуолга мустубутун кэннэ, аһыы отунан тумаламмыт эти аҕалбыттара. Оҕолор бу аһыы амтанын сөбүлээбэтэхтэрэ, онуоха аҕа баһылык кинилэргэ быһаарбыта:

— Биһиги Египеккэ кулут буолан олорорбут бу от курдук аһыы буолар.

Эти кытта килиэп биэрбиттэрэ, бу килиэп эмиэ ураты этэ.

— Бу килиэп аһытыыта суох тиэстэттэн оҥоһуллубут! — диэбитэ ийэлэрэ.

— Моисей маннык килиэби буһарарбытын ирдээбитэ. Бу биһиги ыраах суолга турунарбытыгар бэлэммитин көрдөрөр. Тоҕо диэтэр, уһун айаҥҥа аһытыылаах килиэби илдьэ барар сатаммат.

Аһаан бүтэн баран дьиэ кэргэн утуйа барбыта.

Израиль дьоно сарсыарда эрдэ дьиэлэрин иннигэр тахсан турбуттара. Бүгүн кинилэр өр кэтэспит улуу күннэрэ үүнэрэ дуу?

Арай кинилэргэ атынан көтүтэн илдьит киһи иһэрэ. Бу киһи еврей этэ.

— Таҥара эппитэ туолла! — диэн кини ыраахтан хаһыытаабыта. — Хас биирдии Египет ыалын бастакы оҕото бөөлүүн өлбүт, фараон уола эмиэ өлбүт. Таҥара бүгүн Кини баҕата туоларыгар фараон мэһэй буолбатын көрдөрдө!

— Оттон биһиги хайдах буолабыт? — диэн дьон ыйыппыта.

— Эһиги суолга турунарга бэлэмҥит, — диэбитэ илдьит. — Туох баар малгытын барытын ылаҥҥыт көрсөр сиргэ тиийиҥ.

Дьон дьиэлэригэр киирэн, илдьэ барар малларын ылбыттара. Оттон аҕалар бастакы уолаттарыгар хаанынан сотуллубут аан холуодатын ыйбыттара:

— Бу бэлиэ манна Израиль дьоно олорорун көрдөрөр. Бу хаан эйигин Таҥара дьүүлүттэн босхолоото, уолчааныам!

Ити курдук Пасха бырааһынньыгын күнэ олохтоммута. Бу күн Таҥара Бэйэтин норуотун Египет кулуттааһыныттан босхолообута.

Фараон Моисейга уонна Аароҥҥа эппитэ:

— Эһиги, Израиль дьоно, Египет сириттэн киэр буолуҥ!

Таҥара быыһыар диэри Израиль норуота Египеккэ түөрт сүүс отут сыл олорбута. Египеттэн тахсалларыгар, дьахтары-­оҕону аахпакка, аҥаардас эр киһи ахсаана алта сүүс тыһыынча этэ.

Кэпсэтиигэ ыйытыылар

4 ыйытыы
  1. Моисей кумах куйаарга сылдьан туох дьиктини көрбүтүй?

  2. Таҥара Моисейга туох сорудаҕы биэрбитий?

  3. Таҥара Египет сиригэр хас иэдээни ыыппытый?

  4. Пасха бырааһынньыга туох суолталааҕый?

19. Умайа турар ыарҕа00:00 / 08:05