Иаков уонна Исав

Бириэмэ ааһан испитэ. Исаак улаатан, кэргэн ылар кэмэ кэлэн, Ревекканы ойох ылбыта. Кинилэр игирэ уол оҕоломмуттара: Исав уонна Иаков. Игирэ уолаттар тус-туһунан майгылаахтара.

Бастакы уол Исав кимтэн да тутулуга суох, күүстээх уонна көҥүлү таптыыр киһи этэ. Кини тыаларынан, киэҥ толооннорунан сылдьан оҕунан бултуурун сөбүлүүрэ. Исав сотору-­сотору хас да күн, оннооҕор нэдиэлэнэн бултуу сүтэн хаалара. Төннөрүгэр мэлдьи илии тутуурдаах, өттүк харалаах кэлэрэ. Ол иһин аҕата Исавы ордук таптыыра.

Оттон иккис уолларын Иаковы ийэтэ ордук таптыыра. Кини биир сиргэ тэһийэн олорбот убайын курдук буолбатах этэ. Иаков отуутуттан тэйбэккэ дьиэ ис-тас үлэтигэр көмөлөһөрүн, аҕатын сүөһүтүн маныырын ордороро.

Исав кыл түгэнэ да эрдэ төрөөтөр, улахан оҕо диэн ааттанара. Ол иһин аҕатын утумнааччы буолуохтааҕа.

Үгэс быһыытынан аҕалара күн сириттэн барарыгар биир эрэ уолун алгыахтааҕа. Ол алгыс утумнааччыга баайы-­дуолу, күүһү-­кыаҕы, кулуту-­чаҕары, сүөһүнү-аһы тосхойоро. Ону тэҥэ утумнааччы Таҥара алгыһын ылара. Ол кэм үгэһинэн улахан уолга, ол эбэтэр Исавка ити барыта тиксиэхтээҕэ.

Ол эрээри кыра уол Иаков утумнааччы буоларга ымсыырара. Аҕатыттан тиксэр алгыстан ураты Таҥара алгыһын ылыан өссө ордук баҕарара. Оттон Исав, төттөрүтүн, алгыс ылары улахаҥҥа уурбата, кинини ордук булт умсугутара.

Биирдэ Исав үгэһинэн бултуу барбыта, оттон Иаков ийэтигэр көмөлөһө хаалбыта. Иаков кутаа оттон чэчэбииссэттэн минньигэс миин буһара сылдьыбыта. Ас минньигэс сыта ыраахха диэри тунуйара. Исав сылайан-­элэйэн, бултаан төннөн испитэ. Кини кыылы сонордоһон олус өр сири-уоту кэрийбитэ, ол иһин олус аччык этэ. Саадаҕын, оҕун сиргэ быраҕаат, Исав киҥинэйбитэ:

— Туох эмэ аста биэр эрэ!

— Миэхэ бастакы уол алгыһын туран биэрэр буоллаххына, оччоҕо бэрсиэм! — диэбитэ Иаков өр толкуйдаабакка.

— Бастакы уол алгыһа туох суолталаах буолуой, өскөтүн мин аччыктаан өллөхпүнэ? — диэн Исав буугунаабыта.

Ити курдук Исав бастакы уол алгыһын чэчэбииссэ миинигэр атастаспыта. Алгыһы убайыттан ылан, Иаков иһигэр олус үөрбүтэ. Кини санаата туоларыгар бастакы хардыы оҥоһуллубута, аны аҕатыттан алгыс ылара хаалбыта.

Сыллар ааһан испиттэрэ. Исаак кырдьан, сэниэтэ баранан, хараҕынан көрөрө мөлтөөн, биирдэ улахан уолун Исавы бэйэтигэр ыҥырбыта:

— Мин кырыйдым, олоҕум түмүктэнэрэ чугаһаата. Баран бултаан кэл уонна сөбүлүүр аспын астаан күндүлээ, ол кэнниттэн мин эйиэхэ, улахан уолбар, аҕа алгыһын туттарыам.

Исав ону истэн, кимиэхэ да эппэккэ, саадаҕын, оҕун ылан бултуу барбыта. Кинилэр кэпсэтэллэрин ийэлэрэ истиэнэ нөҥүө истибит этэ.

Ревекка куттаммыта: “Ол аата кэргэнэ Исавы алгыан баҕарар буоллаҕа!” Хаһан эрэ Таҥара аҕа алгыһын Иаков ылыа диэбитэ дии! Кини алгыс таптыыр уолугар Иаковка тиксиэн олус баҕарара. Хайдах гыныахха?

Кини Иаковка тиийэн тугу истибитин барытын кэпсээбитэ уонна оргууй эппитэ:

— Маныыр үөргүттэн икки коза оҕотун миэхэ өлөрөн аҕал. Мин Исав буһарарын курдук ыһаарыам. Ону эн аҕаҕар илдьэн биэрдэххинэ, кини Исав кэллэ диэн эйигин алгыаҕа.

Күн аҥаара ааспыта, барытын бэлэмнээбиттэрэ. Ревекка Исав таҥаһын хостоон Иаковка кэтэрдибитэ. Исаак илиитин иминэн билбэтин диэн ийэтэ уолун илиитин уонна моойун коза оҕотун тириитинэн бүрүйбүтэ. Исав илиитэ хойуу түүлээх, оттон Иаков илиитэ ыраас этэ. Иаков ийэтэ бэлэмнээбит аһын ылан аҕатын отуутугар киирбитэ.

— Аҕаа, мин кэллим, — диэбитэ Иаков.

Исаак төбөтүн өндөтөн ыйыппыта:

— Кимҥиний?

— Исавпын, эн эппиккин толордум, — албыннаабыта Иаков. — Буһаран аҕалбыт аспын аһаа уонна миигин алҕаа.

Исаак куолаһы атыҥырыы истибитэ, ол иһин эппитэ:

— Миэхэ чугаһаа эрэ, илиигин тутан көрүүм.

Иаков кутталыттан көлөһүн аллыбыта. Арай, аҕата албыннаабытын биллин?

Аҕата уолун илиитин тутан көрөн баран дьиктиргээбитэ:

— Куолаһыҥ Иаков киэнэ, оттон илииҥ Исав киэнэ. Кырдьыгы эт, эн Исавкын дуо?

— Оннук! Мин Исавпын, — диэбитэ Иаков.

Исаак аһаан бүтэн баран эппитэ:

— Уолум, миэхэ чугаһаа уонна сыллаа эрэ!

Иаков чугаһаан сыллаабытыгар оҕонньор Исав таҥаһын сытын билбитэ. Бу кини сарбаҕалыыр санаатын киэр кыйдаабыта.

— Уолум Исав, эйигиттэн Таҥара биһиэхэ эрэннэрбит киэҥ хонууларын сыта кэлэр. Чэ, мин иннибэр тобуктаан олор!

Иаков аҕатыгар төҥкөйбүтүн кэннэ Исаак илиитин уолун төбөтүгэр ууран, дорҕоонноохтук саҥаран барбыта:

— Эйиэхэ Айыы Тойон уйгу-быйаҥ сир баайын уонна бэрт элбэх сүөһүнү биэрдин! Быраатыҥ уонна атын норуоттар эйиэхэ бэринниннэр. Эйигин кырыы хараҕынан көрөөччү кырыыстаннын, оттон эйигин алҕааччы — алгыстаннын!

Иаков аҕатын отуутуттан тахсарыгар Исав бултаан кэлбитэ:

— Аҕаа, мин кэллим, сөбүлүүр аскын буһардым, аһаан баран миигин алҕаа.

— Туох диигин? Оттон эн иннигинэ миэхэ ким кэлэ сылдьыбытай? — Исаак куттаммыттыы ыйыппыта. — Кимиэхэ алгыспын биэрбиппиний?

Исав туох буолбутун барытын сонно тута өйдөөбүтэ:

— Иаков миигин иккистээн албыннаата! — диэн уордайан хаһыытаабыта.

— Бастаан кини албаһынан утумнааччы быраабын миигиттэн ылбыта, оттон билигин аҕам алгыһыттан матарда! Аҕаа, эн миигин эмиэ алҕаа!

— Суох, — диэбитэ курутуйбут куолаһынан Исаак. — Хомойуох иһин, Таҥара эрэннэрбит алгыһа үгэс быһыытынан биир эрэ уолга бэриллэр. Эйигин эмиэ алгыам, ол эрээри эһиги иккиттэн эн бастакы буолбаккын.

Ыйытыктар:

1) Исаак уолаттара ким диэннэрий? Кинилэр туох дьарыктаахтарый?

2) Исаак кырдьан көрбөт буолан баран, уолун Исавы бултата ыытарыгар туох соруктаах этэй?

3) Ревекка Исаагы албыннааһыҥҥа хайдах кыттыбытый?

4) Иаков курдук чугас дьоҥҥор быһыыланар сөп дуо? Тоҕо?