Иосиф убайдарын кытта көрсүһүүтэ

Египеккэ сэттэ үрдүк үүнүүлээх сыл кэнниттэн сэттэ сут сыла кэлбитэ. Бу кэмҥэ Египет олохтоохторо бары хоргуйан киирэн барбыттара. Дьон ыксаан фараоҥҥа тиийэн умналаһара:

— Улуу ыраахтааҕы, биһиги аһыыр аспыт бүттэ, аччыктаан өлөөрү гынныбыт.

— Иосифка тиийиҥ, киниттэн көрдөһүҥ, — диэн хоруйдуура фараон.

Иосиф көрдөспүт дьоҥҥо барыларыгар бурдугу атыылыыра, онон аһыыр килиэптэрин булан дьон олус үөрэрэ. Ити курдук Египет аттыгар сытар араас дойдулартан эмиэ кэлэн бурдугу үрүҥ көмүскэ атастаһаллара. Иосиф харчыларын ылара, мөһөөччүктэригэр бурдугу толору кутан биэрэрэ. Хаһаас бурдук олус элбэх буолан, көрдөһөр дьоҥҥо барыларыгар тиксэрэ.

Иосиф төрөөбүт дойдутугар Ханааҥҥа эмиэ ыарахан кэм этэ. Иаков Египеккэ бурдук атыылыылларын истэн, уолаттарын онно ыыппыта. Иосиф убайдара уһун, ыарахан айан кэнниттэн, дьэ Египеккэ тиийбиттэригэр, кинилэри биир баһылыкка аҕалбыттара. Кини киһи дьиксинэр да, ытыктыыр да дьоһун-­мааны көрүҥнээҕэ. Оттон таҥаһа-саба хайдахтаах курдук кэрэний! «Арааһа, бу фараон кэнниттэн Египеккэ иккис модун кыахтаах киһи быһыылаах», — дии санаабыта саамай улаханнара Рувим, кини иннигэр быраата Иосиф турарын билбэтэҕэ. Ини-биилэр баһылыгы ытыктаан, киниэхэ сиргэ диэри сүгүрүйбүттэрэ:

— Улуу баһылык, көрдөһөбүт, биһиги бурдукпут бүтэн эйигиттэн атыылаһа кэллибит, үчүгэйдик төлөһүөхпүт!

Оттон Иосиф бу сүгүрүйэн көрдөһө турар дьон убайдара буолалларын тута билбитэ. Кини убайдара төһө уларыйбыттарын, оҥорбут ыар буруйдарыттан төһө кэмсинэллэрин билиэн баҕарбыта. Онон кытаанах куолаһынан эппитэ:

— Мин көрдөхпүнэ, эһиги албынныыгыт! Биһиэхэ саба түһээри сирбитин чуҥнуу кэлбиккит!

— Суох, суох, баһылык, оннук буолбатах! — диэбиттэрэ уолаттар, өссө күүскэ сүгүрүйбүттэрэ.

Онуоха Иосиф урукку түүлүн санаан кэлбитэ, онно убайдарын түүтэхтэрэ кини баайбыт түүтэҕэр кэлэн сүгүрүйэллэрэ.

Рувим хорсунун киллэрэн, баһылыкка быһааран эппитэ:

— Биһиги бары биир аҕа оҕолоробут. Эрдэ уон иккиэ этибит, онтон биир бырааппыт өлбүтэ, өссө биирбит дьиэтигэр хаалбыта.

— Чэ, сөп. Ол гынан баран мин эһиги төһө кырдьыгы этэргитин тургутан көрүөҕүм. Эһигиттэн бииргит манна хаалыаҕа, оттон атыттар аҕаҕытыгар бурдугу илдьиҥ. Биэрэн баран төннөөрүҥ уонна бэйэҕитин кытта кыра бырааккытын илдьэ кэлээриҥ. Өскөтүн кини кэлистэҕинэ, мин өссө бурдук бэрсиэҕим уонна дьиэҕитигэр ыытыаҕым. Оттон кэлбэтэххитинэ, ол аата эһиги албынныы тураҕыт.

Ити курдук кинилэр толору бурдуктаах хас да куулу атыылаһан илдьэ барбыттара, оттон Симеон хаалбыта.

Уолаттара аҕаларыгар кэлэннэр туох буолбутун кэпсээбиттэрэ. Оттон Иаков кыра уолун Вениамины ыытыан туох иһин баҕарбатаҕа, аны кинини сүтэриэм диэн куттанара.

Хас да ый ааспытын кэннэ астара бүппүтэ. Иаков хайдах гыныай, оһоҕос түгэҕинээҕи оҕотун ыытарыгар тиийбитэ. Иуда Вениамины көрүөм-­истиэм диэн аҕатын уоскуппута.

Египеккэ төннөн кэлбиттэригэр барыларын визирь дьиэтигэр илдьибиттэрэ. Уолаттар дьиктиргээбиттэрэ. Толору ас-үөл тардыллыбыт улахан хоһугар киллэрбиттэригэр өссө ордук соһуйбуттара. Тоҕо биһигини манна аҕаллахтарай? Манна кинилэри саастарынан олордубуттара. Хайдах Египет дьоно биһиги сааспытын билэр буоллахтарай? Аһылык кэмигэр баһылык тылбаасчыт нөҥүө дьиэ кэргэннэрин туһунан ыйыталаспыта.

Сарсыҥҥы күн сарсыардатыгар ини-биилэр айаҥҥа хомуммуттара. Симеону босхолообуттара, куулларын бурдугунан толорбуттара — аҕалара Иаков дьиэлэригэр тиийдэхтэринэ төһө эрэ үөрэр!

Куораттан ыраата иликтэринэ, кэннилэриттэн сэбилэммит ыҥыыр аттаах дьон ситэн кэлбиттэрэ.

— Уоруйахтар эбиккит! Эһигини баһылыкпыт маанытык көрсүбүтэ, оттон эһиги сааппаккаҕыт үрүҥ көмүс чааскыны уорбуккут!

— Суох, уорбатахпыт! Хайдах биһиги оннук быһыыланыахпытый? — диэн Рувим көмүскэммитэ. — Барыбытын дьэҥдьийэн көрүҥ, өскөтүн чааскыны кимтэн эрэ буллаххытына, оччоҕо өлөрүөххүтүн син. Оттон биһиги бары баһылыккытыгар кулут буоларга бэлэммит.

Ини-биилэр бэйэлэрин куулларын арыйталаан көрдөрбүттэрэ, арай Вениамин куулуттан эмискэ үрүҥ көмүс чааскы түһэн кэлбитэ. Иосиф ити чааскыны Вениамин куулугар угарга дьаһайбытын кинилэр хантан билиэхтэрэй! Кини өссө төгүл тургутарга санаммыта.

Кутталы кытта дыбарыаска төннүбүттэрэ. Иосиф Вениамины кулут гынан манна хааллараҕыт диэн соруйбута. Онуоха Иуда, эр хаанын киллэрэн, эппитэ:

— Тойонуом, көрдөһөбүн! Мин аҕабар кыра уолун көрө, араҥаччылыы сылдьыах буолан андаҕайбытым. Өскөтүн Вениамин дойдутугар төннүбэтэҕинэ, аҕабыт иккис таптыыр уолун сүтэрбитин тулуйбакка, кутурҕаныттан өлүөҕэ. Онон кинини ыытаргар, ол оннугар миигин кулут гына бэйэҕэр хааллараргар көрдөһөбүн.

Убайдара урут оҥорбут буруйдарыттан кэмсинэллэрин Иосиф өйдөөбүтэ. Билигин бырааттарын быыһаары бэйэлэрэ кулут буоларга бэлэм этилэр. Кинилэр уруккулара буолбатах, сүрэхтэрин Таҥара уларыппыт. Иосиф эмискэ ытаабытыгар бары соһуйбуттара. Онтон уоскуйа түһэн баран, убайдарыгар эппитэ:

— Мин эһиги бырааккыт Иосиф буолабын!

Уон биир ини-биилэр истибиттэриттэн өмүттэн, тылларыттан матан турбуттара. Бу Египет сирин барытын кэриэтэ тутан олорор киһи хаһан эрэ аҕалара тапталлаах уола буоларыттан ордугурҕаан, кулуттааһыҥҥа атыылаабыт бырааттара Иосиф буоларыттан кинилэр олус соһуйбуттара.

— Куттанымаҥ, мин эһиэхэ өс санааны туппаппын. Тоҕо диэтэххэ, Таҥара эһигини уонна атын да дьону хоргуйан өлүүттэн быыһатаары Египеккэ миигин ыыппыт эбит. Оннук гымматаҕа эбитэ буоллар, биһиги бары аччыктаан өлүөх этибит. Сут дьыл буолбута икки эрэ сыл буолла, өссө даҕаны биэс сыл иннибитигэр баар. Онон ол түгэн Таҥара былаанын сорҕото эбит.

Ини-биилэр хамсаабакка дөйөн турбуттара. Бу кинилэр хаһан эрэ атаҕастаабыт бырааттара, билигин модун кыахтаах киһи, өс-саас ситиһэр санаата суоҕун сатаан итэҕэйбэтэхтэрэ.

Иосиф илиитин даллаппытынан саҥа аллайбыта:

— Вениамин! Миигин, убайгын Иосибы, өйдүүгүн дуо?

Вениамин убайыгар утары сүүрбүтэ, куустуспуттара, үөрүүлэриттэн ытаспыттара. Бары чэпчии түспүттэрэ. Убайдара биир-биир кэлэн Иосибы кууспуттара. Өр да өр кэпсэппиттэрэ — кэпсииллэрэ олус элбэҕэ!

Фараон Иосиф убайдара уонна быраата кэлбиттэрин истэн, кинини бэйэтигэр ыҥырбыта.

— Убайдарыҥ дойдуларыгар төннөн аҕаларын уонна чугас дьоннорун аҕаллыннар уонна сут дьыллар бүтүөхтэригэр диэри Египет сиригэр олордуннар. Кинилэргэ дьоннорун Ханаантан көһөрөн аҕалалларыгар колесницалары биэриэм. Анараатах хаалларар баайдарын харыһыйбатыннар, мин манна кинилэргэ барытын биэриэм!

Иосиф фараоҥҥа сүгүрүйбүтэ уонна:

— Тойонуом, миэхэ амарах сыһыаҥҥар махтанабын. Эппиккин толоро сүүрдүм, — диэбитэ.

Сарсыҥҥы күнүгэр ини-биилэр Ханааҥҥа аҕаларын Иаковы уонна чугас дьоннорун, баайдарын аҕала барбыттара. Иосиф Вениамин далбаатыыра көстүбэт буолуор диэри кинилэри кэннилэриттэн өр көрөн турбута.

Ыйытыктар:

1) Иосиф хонууга түүтэхтэри түһээбит түүлэ хайдах туолбутуй?

2) Иаков тоҕо Вениамины Египеккэ ыытыан баҕарбатаҕый?

3) Ини-биилэр бурдуктаах куулларыгар үрүҥ көмүс чааскыны булбуттарыгар тоҕо куттаммыттарый?