Египеккэ

Иосибы атыыһыттар Египеккэ аҕалан, Потифар диэн биир үрдүк сололоох киһиэхэ — харабыл тойонугар атыылаабыттара. Иосиф египет тылын түргэнник үөрэппитэ, бары үлэҕэ сыстаҕас, кыһамньылаах этэ. Ол иһин Потифар Иосибы кулуттар тойонноро оҥорбута. Иосиф төрөөбүт дойдутуттан ыраах да сырыттар, Таҥара хаалларбатыттан уонна көмөлөһөрүттэн олус үөрэрэ.

Потифар үтүө тойон, оттон кини ойоҕо уодаһыннаах, киитэрэй дьахтар этэ. Биирдэ Потифар суоҕуна, кини Иосибы балыйан хаайыыга киллэртэрбитэ. Онно да сыттаҕына, Таҥара Иосибы хаалларбатаҕа.

Хаайыы салайааччыта Иосиф эрэллээҕин бэлиэтии көрбүтэ уонна хаайыылаахтары харабыллата туруорбута. Биир түүн виноград утаҕын кутааччы уонна килиэп астааччы дьиибэ түүлү түһээн, олус долгуйбуттара.

— Өскөтүн эһиги түүлгүт туох төлкөлөөҕүн Таҥара миэхэ ыйан биэрдэҕинэ, мин эһиэхэ көмөлөһүөм, — диэбитэ Иосиф. — Миэхэ кэпсээҥ.

Виноградтан утаҕы кутааччы уонна килиэп астааччы кэпсээбиттэрэ, Иосиф кинилэр түүллэрин Таҥара көмөтүнэн төлкөлөөн биэрбитэ.

Сотору буолан баран, хаайыыга буолбакка, олох атын кэрэ көстүүлээх дьиэҕэ өссө биир киһи дьикти түүллэри көрбүтэ: бу Египет ыраахтааҕыта — фараон этэ. Арай түһээтэҕинэ, Нил өрүстэн сэттэ эмис ынах тахсан, кытылга мэччийэ сырыттахтарына, уҥуохтара көстө сылдьар дьүдьэх өссө сэттэ ынах өрүстэн тахсыбыта. Ити дьүдьэх ынахтар кэлэннэр, эмис ынахтары сиэн кэбиспиттэрэ. Ол эрээри онтон уойан‑­тотон барбыттара көстүбэтэ.

Ити түүлүттэн фараон уһуктан кэлбитэ, арыый да уоскуйан баран салгыы утуйбута. Ол утуйа сытан өссө биир түүлү көрбүтэ. Онно түһээтэҕинэ, биир умнастан толору астаах сэттэ куолас үүнэн турара. Онтон эмискэ атын куура хаппыт кураанах сэттэ куолас үүнэн тахсыбыта. Кураанах куоластар толору астаах куоластары сиэн кэбиспиттэрэ. Маны көрөр олус дьулаан этэ.

Фараон уһукта биэрбитэ, тымныы көлөһүн сарт түспүт этэ. Бу түүллэриттэн кини олус аймаммыта, өтөрү көрөр түүллэр буолалларын өйдөөбүтэ. Ол эрээри туох суолталаахтарый?

Кини түүллэрин ырыҥалаан көрбүтэ да, туох да түмүккэ кэлбэтэҕэ. Онон Египет мындыр өйдөөхтөрүн барыларын дыбарыаһыгар ыҥырбыта. Бары мустубуттарын кэннэ түүллэрин кэпсээбитэ. Ону ким да чуолкайдык сатаан төлкөлөөн биэрбэтэҕэ. Ыраахтааҕы уордайан, барыларын киэр үүртэлээн кэбиспитэ. Арай онно баар виноград утаҕын кутааччы киһи, кини хаһан эрэ икки сыллааҕыта хаайыыга сыттаҕына, түүлүн Иосиф өтө көрөн кэпсээбитин санаан кэлбитэ уонна фараоҥҥа эппитэ. Ыраахтааҕы сонно тута Иосибы ыҥыртарбыта.

— Эн сатаан түүлү төлкөлүүгүн дуо?

— Суох, мин бэйэм буолбатах, миэхэ Таҥара көмөлөһөр, — диэбитэ Иосиф.

Фараон киниэхэ түүллэрин кэпсээбитэ, ону Иосиф маннык быһаарбыта:

— Түүллэриҥ иккиэн биир суолталаахтар. Сэттэ эмис ынах уонна сэттэ толору куолас — бу Египеккэ сэттэ быйаҥ дьыл. Оттон сэттэ дьүдьэх ынах уонна сэттэ кураанах куолас — сэттэ сут дьыл бэлиэтэ буолар. Алдьархайдаах сут кэлэн урукку өҥү-быйаҥы имири сотон ааһыыһык. Ити икки бэйэ-бэйэлэригэр майгыннаһар суолталаах түүлү түһээбитиҥ — булгуччу туолалларын бэлиэтэ буолар.

Фараон санааҕа түспүтэ.

— Ити Египеккэ суоһуохтаах алдьархайтан хайдах куотуохпутун сөбүй?

— Сут сыллар саарбаҕа суох кэлиэхтэрэ, ол гынан баран итиннэ эн эрдэттэн бэлэмнэниэххин наада. Бурдугу тутар мындыр киһини буларгар сүбэлиибин. Сэттэ өҥ сыл устата кини үүнүү ордугун туспа анал сиргэ хаһаанан истэҕинэ, сут сыллар кэллэхтэринэ, аскыт тиийиэҕэ.

Фараон Иосиф сүбэтин сөбүлээбитэ уонна олоҕуттан туран маннык диэн эппитэ:

— Маны барытын Таҥара эйиэхэ арыйбыт буоллаҕына, эйигиттэн ордук мындыр киһи суоҕа буолуо. Эйигин Египет сирин салайааччытынан аныыбын, эн этэргин мин норуотум бүттүүнэ истиэҕэ. Мин эйигиттэн бүрүстүөлбүнэн эрэ үрдүк буолуоҕум.

Итинник былааһы биэрэрин биллэрэн, фараон биһилэҕин устан ылан Иосиф тарбаҕар кэтэрдибитэ, мааны таҥас таҥыннарбыта уонна моонньугар кыһыл көмүс сыабы кэтэрдибитэ. Ону таһынан киниэхэ колесница бэлэхтээбитэ, кинини көрсүбүт дьон бары киниэхэ сүгүрүйүөхтээх этилэр.

Итинник фараон Иосибы Египет салайааччытынан анаабыта. Дойду салайааччыта буолбут киһи үлэтэ элбэҕэ. Иосиф бурдук хаһаанар улахан тутуулары дойду үрдүнэн оҥостоллоругар дьаһайбыта. Араас көргө-­нарга бириэмэтин бараабата, дьон олоҕун тупсарар туһунан толкуйдуура.

Иосиф хаайыыттан босхоломмутугар, олоҕо маннык дьиктитик уларыйбытыгар Таҥаратыгар муҥура суох махтанара. Улахан былаастаммытыттан, күндү-­мааны таҥаһы таҥнарыттан буолбакка, хоргуйан өлүүттэн быыһаан, дьоҥҥо элбэх үтүөнү оҥорор кыахтаммытыттан үөрэрэ.

Сотору Иосиф ойох ылбыта уонна икки уол оҕоломмута. Кини кырдьаҕас аҕатын Иаковы мэлдьи саныыра уонна хаһан эмэ кинилиин көрсүөм диэн эрэллээҕэ. Убайдарын эмиэ саныыра, оҥорбут ыар буруйдарыттан кэмсинэллэрэ буолуо диэн эрэнэрэ. Кини убайдарыгар хом санаата суоҕа. Египеккэ кулут буолан кэлиитэ Таҥара былааныгар киирэрин Иосиф билигин өйдүүрэ.

Оттон Таҥара Египет дьонун эрэ буолбакка, Иаков удьуорун эмиэ хоргуйан өлүүттэн быыһаары итинниги көҥүллээбит этэ.